Centrale thema’s 

Transities

Een groot aantal taken binnen het sociaal domein is per 1 januari 2015 van het Rijk overgedragen naar de lokale overheid. Dit zijn de decentralisaties en worden ook wel transities genoemd. De taken die overgedragen zijn, betreffen de jeugd(zorg) de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) en de Participatiewet. Daarnaast is het Passend Onderwijs ingevoerd. Het rijk wilde daarmee de hulpverlening goedkoper en dichterbij de inwoner brengen met minder en eenvoudigere regels.

In de begrotingsprogramma’s staat meer informatie over de activiteiten en werkzaamheden die bij de nieuwe taken horen. In dit centrale thema wordt ingegaan op de onderdelen van de transities die op meerdere begrotingshoofdstukken van toepassing zijn. Hiermee wordt de aandacht verlegd naar de transformatie waarbij integraliteit voorop staat. Door integraal te werken, over de verschillende hoofdstukken heen, kan ‘winst’ worden geboekt. Dat is nodig gezien de opgelegde korting door de rijksoverheid, maar ook inhoudelijk biedt het meerwaarde.

Voor gedetailleerdere informatie over de transities wordt verwezen naar het beleidsplan ‘Met respect … op weg naar een nieuw stelsel voor maatschappelijke ondersteuning’. De transformatie is verder uitgewerkt in de transformatie-agenda ‘Hengelo sociaal met lef’.

Transformatie

Samen met partners in het sociaal domein wordt op een nieuwe wijze samengewerkt. Hierbij kan worden opgemerkt dat de transities nog niet de gewenste effecten hebben zoals beschreven in ‘Met respect…’. Dit houdt in dat op sociaal gebied flink vernieuwd moet worden om richting het vastgestelde wensbeeld te komen.

In Hengelo wordt geprobeerd om voor inwoners zo snel mogelijk, zo licht mogelijk en zo dicht mogelijk bij huis een antwoord te vinden op hun (hulp)vraag. Inwoners bepalen zelf wat nodig is en doen zoveel mogelijk zelf, met behulp van hun netwerk. Indien zij er zelf met lichte ondersteuning niet uitkomen dan krijgen zij professionele ondersteuning op maat die past bij hun mogelijkheden en specifieke situatie.

Dit doet de gemeente niet alleen, maar samen met de mensen zelf, hun omgeving, de gemeente, zorgaanbieders en welzijnsorganisaties. Allen dragen hun steentje bij om de zorg en ondersteuning in Hengelo echt te vernieuwen. De veranderingen en vernieuwingen die hiervoor nodig zijn worden de ‘transformatie’ genoemd.

Omdat niet alles tegelijk kan worden vernieuwd moeten er keuzes worden gemaakt. Waar wordt door de gemeente Hengelo op ingezet en hoe wordt dit georganiseerd? Dat verwoordt de gemeente in de transformatie-agenda.

Transformatie-agenda

De transformatie-agenda ‘Hengelo sociaal met lef’ is een actieplan waarin wordt beschreven hoe er samen met de partners in het sociaal domein wordt samengewerkt om te vernieuwen. De agenda benoemt vier brede thema’s waarop wordt ingezet in het sociaal domein, met daaronder ontwikkelpunten:

  1. Focussen op levensloop
  • Toeleiding naar werk vanuit uitkering en onderwijs
  • Langer zelfstandig (of in gezin) blijven wonen
  • Overgang leeftijdsgrenzen wetgeving versoepelen

  1. Doorontwikkeling algemene en preventieve voorzieningen
  • Dag- en vrijetijdsbesteding voor bepaalde doelgroepen met externe partijen en inwoners voorliggend organiseren
  • Meer algemene ondersteuning bij problematiek inwoners
  • Stimuleren gezonde en actieve leefstijl
  • Meer expertise bij voorliggende voorzieningen
  • Stimuleren positief opvoed- en opgroeiklimaat

  1. Integrale ondersteuning
  • Vergroten integraliteit beleid en uitvoering gemeentebreed
  • Faciliteren vindplaatsen en verwijzingen
  • Ontschotten geldstromen

  1. Versterken zelf- en samenredzaamheid;
  • Stimuleren en ondersteunen van mantelzorgers en vrijwilligers
  • Versterken van de ‘Noabergedachte’ (bij professionals en inwoners)

Om de ontwikkelpunten te realiseren wordt komend jaar ingezet op acties die bij deze ontwikkelpunten horen. Sommige van deze acties zijn al concreter dan andere acties. Dit is onderdeel van het leerproces: door te doen wordt ervaring opgedaan en dit leidt vervolgens tot nieuwe inzichten. De transformatie-agenda is dynamisch en zal tijdens de uitvoering aangepast en aangevuld worden.

Lef-projecten

Om écht voor vernieuwing te kunnen zorgen is lef nodig. Daarom is ervoor gekozen om, samen met partners, direct aan de slag te gaan met een aantal onderdelen van de transformatie-agenda . Dit zijn de ‘lef-projecten’. Er zijn vijf lef-projecten benoemd die in 2017 verder uitgewerkt worden:

  • Doe-boerderij: opzetten van een voorliggende doe-boerderij
  • Voor-zorg: dag- en vrijetijdsbesteding voorliggend organiseren
  • Hoe ouders worden? Voorbereiden op ouderschap
  • VSO PRO (net)werkt! Toeleiding naar werk van de doelgroep VSO PRO (Voortgezet Speciaal Onderwijs / Praktijkonderwijs)
  • Samen de vraag centraal: integraliteit gemeente en verwijzers

Budget

In de nasleep van de jaarrekening 2015, vindt momenteel een verdergaande controle van de jaarcijfers van aanbieders plaats. Op basis de bevindingen tot nog toe, hebben wij signalen dat de uitvoering van de taken in het sociaal domein, en in het bijzonder de Wmo en Jeugdhulp, in 2016 in mindere mate budgettair neutraal zou kunnen verlopen dan op basis van de jaarrekening 2015 aannemelijk leek.

Wanneer tevens rekening wordt gehouden met de extra budgettaire kortingen voor de jaarschijf 2017 en de eerste signalen omtrent de komende septembercirculaire, moet worden geconstateerd dat bijsturing zeer waarschijnlijk en zelfs noodzakelijk is. De komende maanden vindt een diepgaande analyse van de jaarcijfers 2015 plaats in combinatie met een matching van de indicaties en het financieel perspectief n.a.v. de septembercirculaire. Deze analyse vormt de basis voor een plan van aanpak en een voorstel voor een begrotingswijziging 2017. Deze wijziging is inclusief de kosten die in 2017 gemaakt worden ten behoeve van de al lopende (lef-)projecten die worden gedekt uit het innovatiebudget. Daarbij wordt een link gelegd met de extra inzet op Wijkracht, zoals besloten met de Kadernota 2017-2020, en met de motie Gebruik innovatiebudget, zoals besloten in de raadsvergadering van 6 juli jl.