Bestuur, Veiligheid en Openbare Orde 

Maatschappelijke trends

  • Uit de recente veiligheidsanalyse blijkt dat de leefbaarheid en veiligheid feitelijk redelijk constant lijkt te zijn. Echter, in omliggende en vergelijkbare steden verbetert de leefbaarheid en veiligheid. De relatieve leefbaarheids- & veiligheidspositie van de gemeente Hengelo is dus aan het verslechteren.
  • Vluchtelingenvraagstuk: de toestroom van vluchtelingen is een landelijk vraagstuk waar ook in Hengelo invulling aan wordt gegeven. Er zijn recent twee opvanglocaties geopend. Door het vluchtelingenvraagstuk neemt het aantal eerste inschrijvingen en het aantal verhuisbewegingen van (minder goed gedocumenteerde) vreemdelingen flink toe. Een groeiend aantal buitenlandse brondocumenten wordt ingeleverd t.b.v. de basisregistratie personen (BRP). Deze inwoners zijn minder vaardig in het voldoen aan de wettelijke verplichtingen. Er moeten dus meer controles worden ingericht om de BRP actueel te houden.
  • Transformatie zorg: de transities en transformatie brengen meer casuïstiek onder gemeentelijke regie. Hieronder ook complexe casuïstiek met, in sommige gevallen, een uitstraling naar de openbare orde. Door de uitbreiding van de gemeentelijke verantwoordelijkheid op het gebied van jeugd en zorg is het aantal bevoegdheden van de burgemeester toegenomen, zoals het geval was bij het overleden kindje aan de Javastraat.
  • Ondermijning van bevoegd gezag, openbaar bestuur en rechtsstaat: belangrijke voorbeelden hiervan zijn de landelijke aanpak van motorclubs als Hells Angels en Satudarah en de gecoördineerde aanpak van drugsproductie in Brabant. Onderzoek in het kader van de hennepteelt Tilburg heeft aangetoond dat deze vorm van criminaliteit een sterk ondermijnend effect op individuen en de samenleving. Ook de PGB-fraude is een belangrijke vorm van ondermijning. Door aanpakken in andere steden en regio’s, de sterkere landelijke aansturing van de politie en het Openbaar Ministerie, vraagt dit om een actievere rol van gemeenten.
  • Polarisatie in de samenleving: in maatschappelijke debatten is een verscherping en polarisatie waar te nemen. Ook mondiale ontwikkelingen zoals de strijd tegen terreur heeft zijn weerslag op lokale gemeenschappen. In Hengelo lijkt het nog betrekkelijk rustig te zijn maar in naburige gemeenten verscherpt het debat.
  • Evenementenveiligheid: recente gebeurtenissen, zoals het monstertruckdrama , vragen om meer aandacht voor professionalisering van evenementenorganisatoren en overheden. De komende tijd is er aandacht nodig om de nieuwe en aanscherpte verantwoordelijkheden op een goede manier te borgen zonder daarbij in een regelreflex te schieten.
  • De effecten van het landelijk ingevoerde stelsel van Basisregistraties worden steeds merkbaarder. De laatste tijd is er in de politiek en de media veel aandacht geweest voor toeslagenfraude. Ook hebben veel burgers problemen met de Belastingdienst doordat oude bewoners zich niet tijdig uitschrijven van het betreffende adres. De oude bewoner wordt dan door de Belastingdienst gezien als toeslagpartner. Twee voorbeelden waaruit blijkt dat de basisregistratie personen op orde moet zijn. De druk vanuit politiek en maatschappij om meer invulling te geven aan deze verantwoordelijkheid neemt toe. Door het groeiende belang van het stelsel van basisregistraties neemt het aantal in- en externe terugmeldingen ook toe. Hengelo moet meer moeite doen om de administratieve werkelijkheid in overeenstemming te brengen met de feitelijke werkelijkheid door meer administratieve controles, maar vooral door meer adresonderzoeken op locatie.
  • Ontwikkelingen in het personen- en familierecht: door de recentelijk veranderde wetgeving op het gebied van lesbisch ouderschap en transgenders is de advisering op het gebied van het personen- en familierecht ingewikkelder geworden. Ook is er opnieuw een staatscommissie aan het werk om nog meer veranderingen in het personen- en familierecht voor te bereiden.
  • Burgers, bedrijven en instellingen verwachten dat vragen goed en snel beantwoord worden en dat ze daarmee op één punt terecht kunnen. Het liefst ook buiten de reguliere openingstijden en bij voorkeur op meerdere manieren: in persoon, per telefoon, internet, e-mail of via social media. De voorkeur wordt bepaald door het type product. Standaardproducten zoals het aanvragen van een uittreksel of aanvragen van een uitwegvergunning zullen vooral via het digitale kanaal afgenomen worden. Hierbij is de snelheid en duidelijkheid van levering het belangrijkste. De burgers, bedrijven en instellingen verwachten van de gemeente dat de geholpen worden bij het bepalen van welke producten ze in een bepaalde situatie nodig hebben. Dit houdt in dat dat de burgers, bedrijven en instellingen niet langer zelf hiernaar opzoek moeten gaan. Dit zal persoonlijk en, daar waar mogelijk, digitaal plaatsvinden.
  • Burgers, bedrijven en instellingen begeven zich steeds meer in digitale sociale netwerken. Het starten van een publieke opinie is eenvoudig. Deze sociale netwerken zorgen voor andere wijzen van communiceren met de burgers, bedrijven en instellingen.
  • De rol van de gemeente verandert naar een verbinder tussen partijen in plaats van initiator of regisseur. Het leveren van producten en diensten via co-creatie met de burgers, bedrijven en instellingen zal meer de praktijk dan uitzondering worden.
  • Digitalisering, met name het informatiserende onderdeel, heeft een enorme vlucht genomen. Daardoor hebben burgers, bedrijven en instellingen hogere verwachtingen en stellen zij meer eisen aan de digitale dienstverlening van gemeenten. Ook de Digitale agenda 2020 en het Programma Digitaal 2017 stellen richtlijnen en afspraken op het gebied van digitale dienstverlening. Een gestructureerde en samenhangende aanpak is noodzakelijk.
  • De rol van de gemeente komt de komende jaren steeds meer te liggen bij het voeren van de regie om mensen te activeren en te ondersteunen op weg naar zelfredzaamheid, waarbij de menselijke maat een belangrijk uitgangspunt is.