De financiële toelichting per programma 

Analyse programma 2 Onderwijs en jeugd

Onderwijs en jeugd
Exploitatie, bedragen x € 1.000Rekening 2015 Begroting 2016Begroting 2017Begroting 2018Begroting 2019Begroting 2020
Resultaat voor bestemmingLASTEN (excl. mutaties reserves)-40.016-37.214-34.895-35.175-34.680-34.576
BATEN (excl. mutaties reserves2.7781.9992.0632.0632.0652.065
Totaal-37.238-35.216-32.832-33.111-32.615-32.512
Mutaties reservesToevoegingen aan de reserves-5.503-5.399-5.933-6.174-6.270-6.361
Onttrekkingen aan de reserves6.4267.3447.0287.3517.2337.122
Totaal9231.9461.0951.177962761
Resultaat na bestemming-36.315-33.270-31.736-31.934-31.653-31.750

P421.2 Onderwijshuisvesting (- 570.000)

Het nadeel op het product onderwijshuisvesting wordt enerzijds veroorzaakt door de hogere dotatie aan de reserve en anderzijds door de bijgestelde lasten en baten op het product.

Per onderdeel de toelichtingen:

Lasten-baten (+ 280.000):

De budgetten op onderwijshuisvesting zijn vanaf 2017 bijgesteld, met name op basis van de Kadernota 2017-2020. De reden hiervoor was dat er in de loop der jaren de werkelijke kosten aanzienlijk waren gestegen en de budgetten op het oude niveau waren geraamd. Het bijstellen van de budgetten heeft ten opzichte van 2016 tot de volgende afwijkingen geleid.

Aan de lastenkant is de verhoging inclusief de prijsindex € 424.000. Deze grote afwijking betreft o.a. de gemeentelijke belastingen (€ 246.000), energielasten (€ 59.000), te betalen huren (€ 48.000), schoonmaakkosten (€ 26.000). Vanaf 2017 is er ook rekening gehouden met een bijdrage van € 30.000 voor het pand Multifunctionele Accommodatie (MFA). Dit bedrag betreft de zakelijke lasten van twee scholen (KBHZ en de basisschool Mikado) die in dat pand zijn gehuisvest. Het overige deel van de afwijking, circa € 15.000, betreft de optelsom van kleine afwijkingen op diverse kostensoorten.

De bovenstaande kostenuitzetting wordt in 2017 incidenteel voordelig beïnvloed met € 120.000. Dit bedrag is ten opzichte van 2017 hoger en betreft de toegekende aanvragen in 2016 om de capaciteitstekorten op te heffen. Jaarlijks dienen de schoolbesturen aanvragen in om voorzieningen in het kader van de onderwijshuisvesting te kunnen realiseren.

Tevens zijn er afwijkingen op de post kapitaallasten. In 2017 is de afwijking ten opzichte van 2016 per saldo circa € 424.000 voordelig. Dit voordeel is een optelsom van voor- en nadelen. De voordelen ontstaan enerzijds door afgeschreven boekwaardes waardoor er geen kapitaallasten meer zijn en anderzijds door steeds lagere boekwaardes in verband met afschrijvingen op de boekwaardes waardoor de rentelast steeds lager wordt.

Naast bovengenoemde hogere kosten is er een voordeel op (loon)kosten van circa € 49.000. Dit voordeel wordt deels veroorzaakt door de verschuiving van de overheadkosten. Het voordeel betreft voor ongeveer € 11.000 de kosten voor het schadeherstel dat ten gunste van de algemene middelen komt. Het overige deel circa € 38.000 betreft de kosten voor de uren voor onderhoud van eigen panden zoals de gymnastieklokalen. Dit deel komt ten gunste van de reserve onderwijshuisvesting.

Naast de bovengenoemde, per saldo, nadelige afwijkingen aan de lastenkant, is er een voordelige afwijking aan de batenkant. De baten uit de verhuur van panden en overige doorberekeningen zijn in verband met het bijstellen van de budgetten ook verhoogd naar het niveau van de werkelijke inkomsten. Inclusief de prijsindex bedraagt het voordeel op de baten € 112.000.

Dotatie/mutaties reserve (- 850.000)

Het nadeel op onderwijshuisvesting wordt grotendeels veroorzaakt door een verhoging van de dotatie aan de reserve. Aangezien de reserve op termijn negatief ontwikkelt door de bovengenoemde gestegen kosten is in het financieel perspectief van de Kadernota 2017-2020 de dotatie verhoogd met € 390.000. In het financieel perspectief van de Kadernota maatschappelijke takenverkenning 2016-2019 was de dotatie ook verhoogd, met € 50.000 in 2017 en vanaf 2018 met € 180.000.

Nadelige afwijking wordt voor € 51.000 veroorzaakt door een verhoging van de dotatie vanwege het jaarlijks toegepaste accres. Verder is het bedrag van de correctie op de dotatie naar aanleiding van renteaanpassing van 5,5% naar 3,75% met € 42.000 lager ten opzichte van 2016.

P480.1 Schoolbegeleidingsdienst (+ 74.000)

Voordeel op dit product betreft de bezuiniging op onderwijsbegeleiding op basis van de Kadernota maatschappelijke takenverkenning 2016-2019.

P480.2 Leerlingenvervoer (+ 60.000)

Door een herverdeling van de uren en de verschuiving van overheadkosten ontstaat er circa € 20.000 voordeel. Vanaf 2017 is er een bezuiniging op dit product doorgevoerd van € 50.000 (O 2.1.6 Kadernota maatschappelijke takenverkenning 2016-2019). Daarnaast is er sprake van prijsindicering (- € 10.000).

P480.6 Overige gemeenschappelijke uitgaven (+ 472.000)

Door de verschuiving van overheadkosten ontstaat er circa € 322.000 voordeel. Vanaf 2017 worden de kapitaallasten van het pand MFA (ongeveer € 335.000) niet meer op dit product geraamd. Deze zijn in verband met de overheveling van het pand naar het vastgoedbedrijf binnen het product P830.7 Accommodatiebeleid (programma 8) geraamd. Naast de bovengenoemde voordelen is op dit product een extra last van € 190.000 geraamd. Vanuit het rijk worden namelijk extra middelen via de onderwijsachterstandsmiddelen beschikbaar gesteld om goed onderwijs te kunnen verzorgen aan de kinderen van nieuwkomers. Daarnaast zijn er nog niet noemenswaardige verschillen.

P650.1 Kinderdagopvang (+ 120.000)

Dit voordeel laat zich verklaren door de verschuiving van overheadkosten.

P650.2 Peuterspeelzaalwerk (+ 223.000)

In het kader van de bezuinigingsvoorstellen, op basis van de Kadernota maatschappelijke takenverkenning 2016-2019, is er ingaande 2017 een bezuiniging doorgevoerd van € 235.000 door de peuterspeelzaal te fiscaliseren en te harmoniseren naar kinderopvang. De aan de peuterspeelzalen toegerekende salariskosten zijn in 2017 licht gestegen.

P670.8 Jeugd en jongerenwerk (- 402.000)

Door de herverdeling van de uren en de verschuiving van overheadkosten ontstaat er € 71.000 voordeel.

Bij de combifuncties is hier sprake van een nadeel: door het hogere tarief bij het Twentebad wordt de doorberekening naar dit product € 113.000 hoger. Dit nadeel heeft echter een budgettair neutraal karakter omdat het bedrag gelijk is aan een voordeel binnen het product P530.3 Twentebad in programma 4.

Op basis van de Kadernota 2017-2020 worden er op dit product middelen in het kader van nieuw beleid beschikbaar gesteld voor de versterking en doorontwikkeling van Wijkracht (- € 400.000). De dekking hiervan vindt plaats uit het innovatiebudget sociaal domein (product P670.2; programma 3). De subsidie voor het professioneel jongerenwerk wordt verlaagd met € 50.000 (voordeel), conform de Kadernota maatschappelijke takenverkenning 2016-2019. De overige kleine nadelige verschillen zijn € 10.000.

P671.1 Jeugdgezondheid maatwerk (+ 57.000)

Door de herverdeling van de uren en de verschuiving van de overheadkosten ontstaat er € 82.000 voordeel. De prijsindicering behelst een nadeel van € 25.000.

P715.1 Jeugdhulpverlening (- 126.000)

Door de herverdeling van de uren en de verschuiving van de overheadkosten ontstaat er € 96.000 nadeel. De prijsindicering laat een nadeel zien van € 30.000.

Algemene opmerkingen Sociaal Domein

In de nasleep van de jaarrekening 2015, vindt momenteel een verdergaande controle van de jaarcijfers van aanbieders plaats. Op basis de bevindingen tot nog toe, hebben wij signalen dat de uitvoering van de taken in het sociaal domein, en in het bijzonder de Wmo en Jeugdhulp, in 2016 in mindere mate budgettair neutraal zou kunnen verlopen dan op basis van de jaarrekening 2015 aannemelijk leek. Wanneer tevens rekening wordt gehouden met de extra budgettaire kortingen voor de jaarschijf 2017 en de eerste signalen omtrent de komende septembercirculaire, moet worden geconstateerd dat bijsturing zeer waarschijnlijk en zelfs noodzakelijk is. De komende maanden vindt een diepgaande analyse van de jaarcijfers 2015 plaats in combinatie met een matching van de indicaties en het financieel perspectief n.a.v. de septembercirculaire 2016 van het gemeentefonds. Deze analyse vormt de basis voor een plan van aanpak en een voorstel voor een begrotingswijziging 2017. De financiële analyses op de betrokken producten zal bij deze begrotingswijziging worden gevoegd. Bij de begrotingswijziging 2017 zullen de financiële analyses van de volgende producten binnen dit begrotingsprogramma als bijlage worden gevoegd:

  • P671.3 Jeugd: vroeghulp/vertrouwenswerk
  • P672.2 PGB Jeugdhulp: begeleiding
  • P672.5 PGB Jeugdhulp: GGZ Dyslexiezorg
  • P672.6 PGB Jeugdhulp: opvoedhulp
  • P672.7 PGB Jeugdhulp: spoedzorg
  • P672.8 PGB Jeugdhulp: verblijf
  • P672.9 PGB Jeugdhulp: pleegzorg
  • P682.0 Landelijk transitiearrangementen
  • P682.1 Jeugdhulp begeleiding
  • P682.2 Jeugdhulp behandeling inclusief vervoer
  • P682.3 Jeugdhulp persoonlijke verzorging
  • P682.4 Jeugdhulp tijdelijk verblijf
  • P682.5 Jeugdhulp GGZ/dyslexiezorg
  • P682.6 Jeugdhulp opvoedhulp
  • P682.7 Jeugdhulp spoedzorg
  • P682.8 Jeugdhulp verblijf
  • P682.9 Jeugdhulp pleegzorg
  • P683.2 AMHK en crisisdienst
  • P683.3 Jeugdbescherming
  • P683.4 Jeugdreclassering
  • P683.5 Jeugdzorgplus