Programma 1 Economie, Werk en Inkomen 

Wat zijn de belangrijkste nieuwe ontwikkelingen in 2018?

Economie

Op het gebied van economie en arbeidsmarkt wordt steeds meer op Twentse schaal gewerkt. De uitgangspunten en actielijnen voor deze samenwerking zijn opgesteld in het document Twente Werkt. De coördinatie ligt bij de Twenteboard, die vijf actielijnen heeft uitgezet:

  1. een sterke sector High Tech Systemen en Materialen;
  2. groei van het MKB;
  3. nieuwe bedrijvigheid;
  4. duurzame arbeidsmarkt;
  5. werk door investeringen.

Gemeentelijke inbreng vanuit economie richt zich vooral op de actielijnen 2 en 3, zowel beleidsmatig als vanuit het accountmanagement. In 2018 zal uitvoering gegeven worden aan het plan Business in Twente (acquisitie van bedrijven). Het thema internationalisering krijgt extra aandacht (internationale school, WTC, Expatcenter). In 2017 zijn er bestuurlijke afspraken gemaakt over de programmering van bedrijventerreinen in Twente. In 2018 zal in samenspraak met Borne uitvoering worden gegeven aan een plan van aanpak voor de uitgifte van bedrijventerreinen. Eveneens worden de ontwikkelingen binnen de kantorenmarkt en de detailhandel geanalyseerd.Op Twentse schaal wordt steeds intensiever gewerkt aan de promotie van en de instroom in de techniek (techniekpact, Twente goes Techno) en aan de bevordering van innovatie en export samen met het WTC Twente en Novel-T (Kennispark Twente). Het WTC Twente, dat nu gevestigd is in het WTC Business District in Hart van Zuid, heeft een aanzuigende werking op internationaal opererende bedrijven en instellingen. Naar verwachting zal deze ontwikkeling in 2018 versterkt doorzetten. In 2017 is het proces afgerond om tot een nieuwe Agenda voor Twente (AvT) vanaf 2018 te komen. Het gaat om een 5 jarige samenwerkingsagenda met een initiële bijdrage van de gemeenten van € 7,50 per inwoner per jaar. Eventueel zou later, na onderzoek en wanneer concrete projecten aan de AvT worden toegevoegd, de bijdrage van gemeenten kunnen oplopen om de volledige ambitie in de AvT te kunnen waarmaken. Inhoudelijk focust de nieuwe Agenda voor Twente op 'technologie' als samenbindend thema voor de Twentse economie. Dankzij de stuwende kracht van 'techniek' kunnen grote maatschappelijke opgaven worden aangepakt. De Agenda voor Twente draagt er aan bij dat we in Twente die onderscheidende kracht van de techniek maximaal benutten". Actielijnen binnen de nieuwe Agenda voor Twente zijn: techniek als motor, arbeidsmarkt & talent, bereikbaarheid & vestigingsklimaat, circulaire economie & duurzaamheid.Op lokaal niveau is er veel aandacht voor functieverandering van bestaand vastgoed, in de binnenstad en ook daarbuiten. Veel aandacht gaat naar de binnenstad met de horecavisie en het integrale actieplan binnenstad als belangrijke onderdelen. Dit laatste vloeit voort uit de gemeentelijke deelname aan het Europese RetaiLink project waarin de gemeente en binnenstadspartners o.a. via internationale uitwisselingen samen optrekken voor een aantrekkelijke binnenstad.Het accountmanagement richt zich vooral op de begeleiding bij de uitgifte en herontwikkeling van verschillende bedrijvenlocaties (zoals Westermaat en het Gezondheidspark) en daarnaast op de binnenstad door inzet op acquisitie, leegstand en ondersteuning bij evenementen. Voor 2018 staan voor het onderdeel Economie de volgende concrete acties gepland:

  • Op basis van de nieuwe beleidsvoornemens begroting 2016 (NB 1.2) kon de gemeente jaarlijks €100.000 besteden aan samenwerking op het gebied van economie en arbeidsmarkt in Twente. Deels door invulling van de accountmanager, deels door een bijdrage van circa € 40.000 aan de Regio Twente (€ 0,50 per inwoner voor acquisitie op het product Economische zaken). Deze laatste middelen vallen met ingang van 2018 vrij door een verschuiving hiervan naar de Agenda van Twente en zijn in de Kadernota 2018-2021 ingezet voor Twente Marketing (18-NB-1.2).
  • De regionale afspraken over de programmering van bedrijventerreinen worden uitgewerkt in een plan van aanpak voor de uitgifte in Hengelo/Borne.
  • Verbinden van de acquisitie van accountmanagement met acquisitie op regionale schaal en met de werkgeversbenadering.
  • Er wordt uitvoering gegeven aan een nieuwe Horecavisie. Deze visie is een belangrijke pijler voor de ontwikkeling van de binnenstad.
  • Het integrale actieplan voor de binnenstad wordt met partners in de binnenstad verder uitgewerkt met daarbinnen specifiek aandacht voor het bevorderen van lokaal ondernemerschap. Specifieke aandacht gaat daarbij uit naar vernieuwende retailformules waaronder ook mengformules met detailhandel, horeca en dienstverlening.
  • Uitwerking geven aan promotie en marketing van Hengelo onder aanvoering van Bureau Hengelo op basis van het Hengelose DNA en de gewenste identiteit die we in 2017 onder de Hengelose bevolking hebben opgehaald (project “dit is Hengelo”).
  • In samenwerking met het gezamenlijke havenbedrijf worden voorbereidingen getroffen voor de werkzaamheden aan het Twentekanaal in Hengelo, zodat het Twentekanaal toegankelijk wordt voor grotere schepen.
  • Lange Wemen: met focus op het ontwikkelen van de horecavisie, de detailhandelsvisie en bedrijfscontacten.
  • Hart van Zuid: met inzet op programmaontwikkeling (o.a. WTC-businessdistrict) en bedrijfscontacten met gevestigde en nieuwe ondernemers (WTC-businessdistrict, Kanaalzone).
  • Diverse werklocaties: (her)ontwikkeling en kaveluitgifte (van o.m. Oosterveld, Westermaat, De Veldkamp, Westermaat Expo, Westermaat Plein en Gezondheidspark).
  • Ontwikkeling en uitgifte van XL Business Park.

Uitkeringen, schuldbemiddeling en minimabeleid

Het kindpakket is opgenomen in het Armoedebeleid 2016-2020. Met ingang van 1 januari 2017 ontvangt de gemeente Hengelo daarnaast structureel € 450.000 per jaar extra voor de bestrijding van de gevolgen van armoede onder kinderen. Voor de inzet in 2018 en verder volgt in het najaar van 2017 een meer structureel voorstel, na zorgvuldig overleg met de doelgroep zelf en betrokken instanties. Hierbij zal meer nog dan bij de inzet van de middelen in 2017 de verbinding worden gezocht met participatiedoelen. Naast het voortzetten van de huidige relatie met de Voedselbank en het Jeugdsportfonds wordt laatstgenoemde uitgebreid met een samenwerking met het Jeugdcultuurfonds. De samenwerking met onder meer Jeugd, Wmo als ook Wijkracht is versterkt teneinde de doelgroep zo goed mogelijk (met name het deel dat nu nog niet bij ons bekend is) te bereiken. Uitgangspunt hierbij is keuzevrijheid voor besteding van de diverse middelen, het versterken van de eigen kracht en het kunnen leveren van maatwerk. Verder willen we op het terrein van het armoedebeleid in 2018 en verder onder meer de volgende doelen realiseren:

  • samenwerking met Wijkracht verder uitwerken op het gebied van armoedebestrijding;
  • verdere afstemming zoeken in armoedebeleid met Borne en Haaksbergen;
  • effecten van het beleid kwijtschelding gemeentelijke belastingen onderzoeken.

Inhoudelijk was het zo dat een van de beleidsvoorstellen waar de raad mee instemde bij de vaststelling van het Armoedebeleid 2016-2020 was, het nader uitwerken van een experiment gericht op volledig maatwerk bij toekenningen in het armoedebeleid. De inzet daarbij is dat inwoners zelf mogen bepalen op welke wijze zij de vergoeding voor sportieve, culturele, educatieve of maatschappelijke activiteiten willen gaan besteden. Nog een stap verder was de variant van volledig maatwerk. Kosten en baten tegen elkaar afwegend, in relatie tot het verwachte resultaat, heeft ons doen besluiten geen voorstel te doen inzake een nadere uitwerking van het experiment (zie ook de uitgebreide toelichting in de raadsbrief van 9 mei jl.; zaaknummer 2118370), maar hieraan invulling te geven middels gemeentelijk beleid. Daarnaast gaan we in 2018 de voorstellen van het vastgestelde armoedebeleid nader invullen dan wel uitvoeren.

Vanuit het Beleidsplan Schuldhulpverlening 2016-2020 worden in 2018 de volgende pilots op het gebied van preventie of schuldhulpverlening gestart:

  • werk met schuldhulpverlening;
  • verplichte schuldhulpverlening;
  • financieel beheer op maat;
  • nazorg na schuldhulpverlening.

Op het gebied van vroegsignalering worden signalen van betalingsachterstanden bij Welbions (huur) en Menzis (collectieve polis voor minima) gecombineerd en opgepakt door Wijkracht, in samenwerking met BudgetAlert. Dit wordt eerst in een pilot binnen het project Gezonde Toekomst Dichterbij voorbereid en bij succes ingevoerd in de hele stad. Via de verbinding met het economisch domein, bedrijfseconomische expertise en korte lijnen met intermediairs als banken, accountants en de Belastingdienst, wordt voor zowel starters als bestaande ondernemers vanuit het ROZ op proactieve wijze uitvoering gegeven aan de Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) en schuldhulpverlening voor ondernemers. Het ROZ en de gemeente zijn daarnaast betrokken bij de gewenste doorontwikkeling van het instrument Bbz.

Werkgelegenheid en sociale werkvoorziening

Er wordt ingezet op het LEF-project “aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt” dat is gericht op VSO-PRO-Entree-schoolverlaters. Hengelo neemt deel aan- en voert het regionale project ‘Jongerenoffensief’ uit dat is gericht op uitstroom van jongeren naar werk. Dit geldt ook voor regionale projecten als Twents Arbeidsmarktplan, Twenteboard en Sectorplan ‘Twente Werkt’. Omdat de arbeidsmarkt bestaat uit diverse sectoren wordt daartoe een sectorale werkwijze toegepast. Samen met de provincie wordt gewerkt aan de uitwerking van de Duitslandstrategie. Het doel van die strategie is dat de Duitse arbeidsmarkt aantrekkelijker wordt voor Nederlanders die dicht bij de grens wonen. Tevens wordt een marktbewerkingsplan 2018 opgesteld dat is gericht op werkgeversdienstverlening via het Werkplein Twente en waarbij de uitvoering door de gemeente Hengelo wordt gedaan. Er wordt een governancestructuur ontwikkeld ter bevordering van de samenwerking van de 14 gemeenten die participeren in het Werkplein Twente en UWV.De gemeente sluit een prestatiecontract af met het Sociaal Werkvoorzieningsbedrijf Midden Twente op basis van de individuele behoeften en mogelijkheden van de werkzoekenden. Het aantal mogelijkheden voor maatschappelijke participatie in relatie met de Wmo wordt uitgebreid. Daarnaast wordt samen met maatschappelijke partners het aanbod voor taalonderwijs uitgebreid. De mogelijkheid om SW-geïndiceerden en mensen die onder de Participatiewet vallen te detacheren naar werkgevers wordt onderzocht.

De (regionaal) georganiseerde praktijkdiagnose, bedoeld om een beeld te krijgen wie in aanmerking komt voor nieuw-beschut onder de Participatiewet, wordt in 2018 voortgezet. In het kader van de banenafspraak worden voldoende matches in Twents verband van mensen met een arbeidshandicap en banen gerealiseerd. De taakstelling voor Hengelo voor 2018 bedraagt 25 banen. Er worden op werkgevers gerichte instrumenten toegepast om het aantal plaatsingen te vergroten waarbij deze instrumenten actueel worden gehouden. In het kader van de banenafspraak wordt ingezet op een structuur om statushouders aan het werk te helpen of anders te laten participeren in de samenleving.

Om jongeren die geen of een verkeerde opleiding hebben gekozen te adviseren en te begeleiden wordt landelijk het ‘perspectiefjaar voor jongeren’ georganiseerd. Het perspectiefjaar is een initiatief van de MBO-raad in verbinding met andere partijen, zoals VNO-NCW, MKB Nederland, FNV, CNV en ABU. Deze partijen hebben geconcludeerd dat een grote groep jongeren in de leeftijd tot 27 jaar het risico lopen tussen wal en schip te vallen, waardoor ze structureel op achterstand komen te staan. Ze hebben een niet afgemaakte, of verkeerd gekozen opleiding waardoor er een relatief grote kans bestaat dat ze uiteindelijk een beroep moeten op de sociale zekerheid. Door een reeks van bezuinigingen in de sociale zekerheid ontbreekt het aan goede persoonlijke advisering en begeleiding. Juist die begeleiding is essentieel. Voor de uitvoering en financiering wordt (ook) een beroep gedaan op de gemeenten. Voor de periode van 3 jaar (2018-2020) is er incidenteel budget beschikbaar gesteld door de raad en worden jongeren op alle leefgebieden begeleid. Het is landelijk een nieuw initiatief waardoor het moeilijk is om nu al iets te zeggen over de resultaten. Afhankelijk van de problematiek van de jongere kan deze aanpak zorgen voor een directe besparing op de verstrekking van uitkeringen, in andere gevallen zal het preventief werken.

Er wordt meer ingezet op de integratie in de samenleving van statushouders. Door inzet van een regionaal coördinator en de aanstelling van werkcoaches zetten we zo snel mogelijk in op plaatsing op de arbeidsmarkt. Daarbij hebben duale trajecten (inburgering gecombineerd met werk(ervaring)) de voorrang. Wij zetten tevens in op het weer terughalen van de inburgeringsverplichting naar de gemeenten.

Er wordt beleid opgesteld met als doel om deeltijd- en kort durende dienstverbanden in combinatie met bijstandsverlening beter te ondersteunen. Daarbij worden regels en administratieve lasten die dit beleid in de weg staan aangepast.

Het ROZ stimuleert ondernemerschap door het bieden van ondersteuning aan startende ondernemers met het opzetten van een bedrijf. Deze ondersteuning bestaat onder meer uit advisering, training en coaching en het zo nodig verstrekken van een inkomensaanvulling of een bedrijfskrediet. Gevestigde ondernemers van wie het bedrijf tijdelijk in zwaar weer verkeert worden eveneens ondersteund, waardoor werkgelegenheid behouden blijft. Aan de centrumfunctie van het ROZ voor gemeenten in Twente en de Achterhoek wordt proactief vorm gegeven door een breed pakket aan dienstverlening. Daarbij wordt ondernemerschap gestimuleerd binnen het onderwijs en verbinding gelegd met het economisch domein. Tevens wordt het sociaal ondernemerschap aangejaagd.

BeleidsindicatorenBegroting 2017Begroting 2018
Bedrijven aantrekken en relatiemanagement door accountmanagers6.500 bedrijfscontacten6.500 bedrijfscontacten
550 bedrijfsbezoeken (2015)550 bedrijfsbezoeken
Ingekochte re-integratietrajecten300330
Uitstroom naar werk (incl. zelfstandig ondernemerschap)272332
Uitstroom overig465465
Percentage huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum-17,3%

Voor de verplichte kengetallen zie bijlage Verplichte Kengetallen.