Programma 6 Beheer Openbare Ruimte en Duurzaamheid 

Wat zijn de belangrijkste nieuwe ontwikkelingen in 2018?

In 2018 wordt aan een aantal grote projecten gewerkt zoals Dalmeden, Medaillon en Hart van Zuid. Dit is toegelicht in hoofdstuk 4. De projecten leiden tot een verdere uitbreiding van de arealen openbare ruimte, de budgetten voor beheer en onderhoud worden hier op aangepast.

Onderhoud openbare ruimte

Per 1 januari 2017 is het beheer en onderhoud van de openbare ruimte ondergebracht bij de SWB/ Gildebor. Speerpunten zijn het op peil houden van de dienstverlening en de kwaliteit van de openbare ruimte en het creëren van arbeidsplaatsen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Na het opstartjaar 2017 wordt er ook in 2018 gestreefd naar een vitale organisatie waarmee efficiencyvoordelen kunnen worden gerealiseerd. Hiermee kan SWB/Gildebor meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk helpen en tevens de vastgestelde kwaliteit van dienstverlening en beheer en onderhoud van de openbare ruimte leveren. In Hengelo wordt 90% van het onderhoud uitgevoerd op vastgesteld kwaliteitsniveau (IBOR). 85% van de meldingen over de openbare ruimte wordt binnen de normtijd afgehandeld. Per jaar stromen bij Gildebor 8 medewerkers vanuit een arbeidstraject in. De afgelopen 10 jaren is er veel bezuinigd op het onderhoud van kapitaalgoederen in de openbare ruimte, met name op wegen, straten, en pleinen. In 2016 is er een verkenning gedaan waarbij het onderhoud van de kapitaalgoederen is bekeken. Uit deze verkenning is gebleken dat de begrote lasten niet toereikend zijn om het areaal duurzaam goed te kunnen onderhouden. Het beschikbare onderhoudsbudget is niet toereikend. De exploitatiebegroting voor de noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden wordt jaarlijks te verhoogd met een bedrag van € 50.000, oplopend tot € 200.000 in 2021 (Kadernota 2018 – 2021). Deze bedragen zijn nodig om het wegenareaal op een goed en veilig niveau te houden.

In 2018 wordt een investering gedaan van € 150.000 voor de aanleg van een nieuwe vijver in het Park Bataafse Kamp. De bestaande vijver is aangelegd in de jaren 50 en verkeert inmiddels in een erg slechte staat. Vervanging van de vijver is op korte termijn noodzakelijk (Kadernota 2018 -2021).

ReconstructiesDe volgende grote reconstructies vinden plaats in 2018:

  • Watertorenlaan: herinrichting en wijziging van het profiel waarbij het tracé van de F35 wordt ingepast en een gedeelte van de nieuwe Veldbeek wordt aangelegd.
  • Kuipersdijk: het wegprofiel wordt aangepast en de oversteek van de F35 gerealiseerd.

Riolering en waterhuishouding

  • Het verzwaren van het riool van de Mozartlaan (begonnen in 2017) en de vervanging van de riolering in de Ketelstraat.
  • Het klimaat-robuust inrichten van Lange Wemen en Enschedesestraat (binnenstad).
  • Vanwege de klimaatverandering wordt de openbare ruimte ingericht voor waterberging. In het kader van het nieuwe Gemeentelijk Rioleringsplan 2018-2022 (GRP) is met behulp van een rioleringsmodel een wateroverlastlandschapskaart (WOLK 2.0) opgesteld. Op deze kaart zijn locaties aangegeven die risico lopen op wateroverlast. Voor deze locaties worden oplossingen aangedragen zoals het inrichten van groenstroken voor tijdelijke waterberging.
  • De gemeente wil (grond)wateroverlast oplossen onder andere bij de Adamsweg.
  • De Drienerbeek tussen de Haverweg en de Grundellaan wordt heringericht zodat de beek meer ruimte krijgt en er meer waterberging ontstaat. De oevers worden natuurvriendelijk ingericht.
  • Aanleggen van (delen van) de Veldbeek en Balktsbeek.
  • Er zijn veel klachten gemeld over grondwateroverlast. Deze klachten zijn nader geïnventariseerd. In het kader van het nieuwe Gemeentelijk Rioleringsplan worden in de grondwateraandachtsgebieden nadere onderzoeken gedaan en wordt, indien nodig, drainage aangelegd.

Milieu, afval en duurzaamheid

Afval

Met ingang van 1 januari 2018 wordt afval ingezameld volgens het systeem ‘omgekeerd inzamelen’ Het doel: Afvalloos Hengelo. Het uiteindelijke doel is 50 kg. restafval per inwoner per jaar in 2030 (landelijke doelstelling is 100 kg. in 2020 en 30 kg. in 2025). Met het systeem van omgekeerd inzamelen wordt verwacht het doel van 100 kg. in 2018 te bereiken. Om te komen tot verdere reductie zal met name de aandacht gericht moeten worden op het faciliteren van inzameling en verwerking van etensresten bij circa 10.000 adressen hoogbouw. Een pilot bij ruim 400 adressen is hiervoor gestart in 2016.Omgekeerd inzamelen in Hengelo houdt in:

  1. Verpakkingenton voor laagbouw (is gerealiseerd per 1 januari 2016).
  2. GFT containers bij laagbouw.
  3. Oud papier inzameling door Twente Milieu (m.b.v. verenigingen).
  4. Milieueilanden bij de supermarkten en –pleinen bij clusters van hoogbouw (grotendeels bovengronds gerealiseerd in 2016).
  5. Wegbrengen fijn restafval naar ondergrondse containers restafval (uitgevoerd in 2017).
  6. Grof restafval naar Milieupark.

Concreet worden in 2018 zijn de volgende zaken van belang:

  • Monitoring Omgekeerd inzamelen.
  • Communicatie en bewustwording zijn belangrijke factoren bij het bereiken van een Afvalloos Hengelo. Centraal staat de vraag: hoe maak je bewoners ervan bewust dat hun gedrag moet veranderen? Er wordt hierbij samengewerkt met zowel Welbions als Twente Milieu.
  • Toezicht en handhaving om afvaldump en bijplaatsingen van afvalzakken tegen te gaan.
  • Etensresten: uitbreiding pilot bij hoogbouw.
  • Doorontwikkeling Recycle- en herstelfunctie op het milieupark: het voornemen is het huidige Milieupark te combineren met een Herstel en Recyclebedrijf. Daarin moeten functies van Kringloop en afvalscheiding van grof huishoudelijk materiaal geïntegreerd worden tot een nieuwe organisatie, te weten: ‘TwenteGoed BV’ (werknaam).
  • Het stortquotum afval bij het Milieupark aan de Wegtersweg blijft voorlopig gehandhaafd. Dit betekent dat ongeveer 1.000 ton aan huisvuilzakken aangeleverd blijven worden bij het Milieupark. Circa 7.000 ton fijn restafval wordt naar verwachting ingezameld bij de ondergrondse containers. Het in stand houden van het stortquotum betekent minder inkomsten in de huisvuilinzameling, dus een lagere dekking uit het variabele tarief op fijn restafval. Voor de tarieven 2018 wordt verwezen naar het raadsadvies “Belastingtarieven 2018”.

Duurzaamheid

  • Hengelo werkt samen met 13 Twentse gemeenten om een Twentse Energie Strategie te ontwikkelen met als doel om inzicht te krijgen hoe Twente in 2050 energieneutraal kan worden. Hierin zal de regionale opgave vertaald zijn in opgaven per gemeente wat betreft het aandeel energieopwekking uit hernieuwbare bronnen als zon, wind, biomassa, maar ook energiebesparing, etc. De gemeente Hengelo maakt zelf keuzes hoe en waar deze ruimtelijk vertaald worden binnen de gemeente.

  • Het programma ‘Nieuwe Energie Hengelo’ 2017-2021 is georganiseerd met de inzet van een transitiemanager, die zowel het interne deel van het programma als ook de maatschappelijke initiatieven faciliteert. Speerpunten in het programma zijn de particuliere woningvoorraad, mobiliteit gemeentelijk wagenpark, verduurzamen maatschappelijk vastgoed, zonnepark op braakliggend bedrijfsterrein.
  • We gaan de opbrengsten en effecten uit onze projecten meetbaar maken (monitoren). Provincie Overijssel werkt momenteel aan een instrument daarvoor.
  • Verwachting is dat in 2018 een discussie komt over het beleid aangaande circulaire economie.
  • Om de klimaatverandering zoveel mogelijk te beperken zijn er forse doelen gesteld voor CO2 reductie door energiebesparing. Er zal, ook in Hengelo, echt een tandje bij moeten om de doelstellingen te bereiken. De energiebesparing in de openbare verlichting blijft achter bij de doelstellingen die Hengelo hiervoor heeft gesteld. Om deze achterstand in te lopen is een investering in de vervanging van traditionele verlichting door LED noodzakelijk. De komende jaren wordt daarom extra geïnvesteerd in duurzame vervanging van openbare verlichting waarbij ingezet wordt op de vervanging van conventionele armaturen met een hoog energieverbruik door LED (Kadernota 2018 - 2021).
  • Het Rijk heeft besloten dat alle asbestdaken voor 2024 vervangen moeten zijn. Hiervoor wordt in verschillende categorieën gewerkt: Agrariërs, andere bedrijven, maatschappelijk vastgoed en particulieren. Hiervoor zijn verschillende subsidies beschikbaar en de verwachting is dat dit uitgebreid gaat worden.

Milieu

In de uitvoering van het bodembeleid staat het convenant Bodem en ondergrond 2016-2020 centraal. De gemeente Hengelo loopt bij de uitvoering van de convenantsafspraken op schema. De komende jaren wordt de uitvoering van het convenant voortgezet. Daarnaast zullen verschuivingen in het bodembeleid plaatsvinden door de komst van de Omgevingswet waarin de bodemregelgeving via de Aanvullingswet bodem wordt opgenomen. In provinciaal verband bereiden de gemeenten zich voor op deze veranderingen door samen te onderzoeken welke effecten en beleidsruimte de Omgevingswet oplevert. Deze samenwerkingsvorm is vergelijkbaar met de samenwerking tussen de Twentse gemeenten omtrent het beleid voor grondverzet en de bodemkwaliteitskaart. Hierin wordt het gemeentelijke beleid zoveel als mogelijk op elkaar afgestemd, maar blijft er nadrukkelijk ruimte voor lokale omstandigheden en eigen keuzes. De veertien Twentse gemeenten zijn daarnaast, op initiatief van de gemeenten Hengelo, Enschede, Tubbergen en Dinkelland, in 2017 een regionale samenwerking ondergrond aangegaan. De gemeenten willen meer zeggenschap krijgen over wat er in de (diepe) ondergrond gebeurt. In de samenwerking wordt dit doel nagestreefd door een netwerk te vormen (met medeoverheden, andere organisaties en inwoners) waarin we samen leren hoe de ondergrond kan bijdragen aan maatschappelijke opgaven zoals de energietransitie en klimaatadaptatie. De verwachting is dat de samenwerking in 2018 wordt voortgezet, zodat de opgebouwde netwerkrelaties beklijven. Daarnaast zou eind 2017 kunnen blijken dat het wenselijk is om de samenwerking te intensiveren en gezamenlijk een visie op de ondergrond te ontwikkelen die in de gemeentelijke omgevingsvisies kan worden opgenomen. Op grond van de Wet milieubeheer moest uiterlijk 30 juni 2017 een geactualiseerde versie van de geluidbelastingkaart van de gemeente Hengelo zijn vastgesteld. Deze geluidbelastingkaart heeft betrekking op de geluidbelasting van woningen en andere geluidgevoelige bestemmingen door gemeentelijke wegen en industrieterreinen. Aan de hand van deze geluidbelastingkaart moet voor 18 juli 2018 een actieplan geluid worden vastgesteld.

BeleidsindicatorenBegroting 2017Begroting 2018
Percentage hernieuwbare energie-4%
Energiebesparing2%4%
Percentage van de armaturen dat is voorzien van LED verlichting10% (is huidig %)11%

Voor de verplichte kengetallen zie bijlage Verplichte kengetallen.