Programmarealisatie 

Onderwijs en Jeugd

Aanspreekpunt bestuurlijk: Wethouder Bruggink
Betrokken sector(en):Sociaal
Aanspreekpunt(en) ambtelijk:Katja Boerrigter

De gemeente streeft er naar de ontwikkeling van jeugdigen en volwassenen te bevorderen en de jeugd te laten opgroeien tot zelfredzame inwoners. Het beleid hierop wordt vormgegeven binnen het programma Jeugd en de 2 pijlers ‘opgroeien en ontwikkelen’ en ‘opvoeden en zorg’. Vanaf 1 januari 2015 is de gemeente naast de taak van het preventieve jeugdbeleid en de jeugdgezondheidszorg ook verantwoordelijk voor alle jeugdhulp voor jeugdigen tot 18 jaar.

Relevante beleidsnota’s

  • Met Respect… Op weg naar een nieuw stelsel voor maatschappelijke ondersteuning
  • Sterk Profiel III
  • De GGD in tijden van verandering (HHM, mei 2015)

21. Opgroeien en ontwikkelen

Activiteit: Uitvoeren van wettelijke taken rond het openbaar onderwijs zoals bestuurlijke en financiële taken

Primato/OSG: De statutenwijziging van Primato met daarin de overgang naar een Raad van Toezicht model is goedgekeurd. Daarnaast is een hernieuwd convenant met de OSG goedgekeurd in de Raad. De begroting 2018 en jaarrekening 2017 van Primato en OSG zijn ter kennisname naar de raad gestuurd.

Activiteit: Opstellen van een programma onderwijshuisvesting op basis van aanvragen van schoolbesturen die betrekking hebben op nieuwbouw, uitbreiding en andere huisvestingsvoorzieningen voor primair, voortgezet en speciaal onderwijs

Onderwijshuisvesting: De nieuwbouw van het VMBO is eind 2017 afgerond; het gebouw wordt in 2018 in gebruik genomen.

In 2017 is een besluit genomen over de nieuwbouw voor het voortgezet speciaal onderwijs. Het schoolbestuur is vervolgens gestart met het maken van een bouwplan en bijbehorende begroting.

Activiteit: Beleid maken voor voorschoolse periode en primair onderwijs om onderwijsachterstand te voorkomen en te bestrijden zoals voor- en vroegschoolse educatie (VVE) en Integrale Kindcentra (IKC)

Voorschool: In lijn met het toekomstscenario voorscholen in Hengelo, opgesteld door de betrokken voorschoolse partijen en het Hengelose basisonderwijs, is een kwaliteitskader voorscholen ontwikkeld. Op basis van dit kwaliteitskader hebben voorschoolse organisaties in Hengelo aanvragen kunnen doen voor gesubsidieerde peuter- en VVE plaatsen in de kinderopvang. Dit is voor ouders, die geen beroep kunnen doen op de kinderopvangtoeslag van het rijk. Voor de VVE plekken worden twee dagdelen voor alle ouders gesubsidieerd.

In 2017 is Spring Peuterspeelzalen geharmoniseerd naar een kinderopvangorganisatie. Dit is in lijn met het Rijksbeleid. Spring is voornemens een intensieve samenwerking aan te gaan met de Hengelose scholen. Ook andere kinderopvangorganisaties kunnen hier bij aansluiten. Dit past binnen de wens vanuit het onderwijs Integrale Kind Centra (IKC) te ontwikkelen in Hengelo. De gemeente financiert de vorming van IKC’s niet meer, maar wil waar ze kan de IKC ontwikkeling versterken.

Er zijn twee kinderopvang-organisaties die in 2017 beroep hebben gedaan op de regeling voorscholen in Hengelo. Gezamenlijk hebben zij 700 peuterplekken en 200 VVE plekken voorschools gerealiseerd.

Voorwaarde in het scenario voorscholen is dat de expertise ten aanzien van opbrengstgericht en handelingsgericht werken geborgd wordt en waar nodig wordt versterkt. Deze voorwaarde is in Hengelo ingevuld met het Expertisecentrum Jonge Kind, dat in de zomer is gestart en eind 2017 op volle sterkte was, om de kwaliteit voorschools in Hengelo te ondersteunen. Ook is het Expertisecentrum de opdracht verstrekt om de andere onderwijs achterstanden interventies die in Hengelo ingezet worden in de basisschoolleeftijd waar mogelijk met elkaar te verbinden om ze effectiever en efficiënter in te zetten. Het gaat hierbij om de schakelklassen, verlengde leertijd en onderwijs aan nieuwkomers.

Activiteit: Bekostigen van peuterspeelzaalwerk

Zoals uit het vorige punt blijkt, bestaat er sinds 2017 geen specifiek peuterspeelzaalwerk meer. De gemeente biedt de mogelijkheid dat kinderopvangorganisaties gesubsidieerde peuterplekken en VVE plekken kunnen bieden.

Activiteit: Uitvoeren wettelijke toezichtstaken rond kinderopvang en peuterspeelzalen

De verplichte jaarlijkse inspecties op basis van de Wet Kinderopvang zijn ook in 2017 weer uitgevoerd. De bevindingen worden jaarlijks vastgelegd in een jaarverslag, dat aan Inspectie van het Onderwijs wordt aangeboden. Daarnaast is gewerkt aan het up-to-date houden van het Landelijk Register Kinderopvang.

Activiteit: Inkoop van onderwijsbegeleiding ter verbetering van de zorgstructuur in de voorschoolse periode, primair, voortgezet en speciaal onderwijs

Onderwijsbegeleiding: In het najaar van 2017 is het convenant cultuureducatie met het primair onderwijs en speciaal onderwijs in Hengelo verlengd voor de periode van 4 jaar.

De voormalige onderwijsbegeleidingsmiddelen zijn ingezet op ondersteuning van de gedragsaanpakken in het primair onderwijs. In het schooljaar 2017/2018 gebeurt dit voor het derde en laatste schooljaar. De middelen worden ook voor een deel op preventie in het onderwijs ingezet en voor de inzet van groepsgerichte jeugdhulp in de klas. In het voorjaar van 2018 worden nieuwe afspraken over de inzet van deze middelen met de Hengelose schoolbesturen gemaakt.

Activiteit: Leerplicht controleren en begeleiden van jongeren om voortijdige schooluitval te voorkomen

Leerplicht/RMC (regionale meld- en coordinatiefunctie): Het in 2016 vastgestelde regionale plan De Twentse Belofte vraagt om een optimale regionale samenwerking. Daartoe is een governanceplan opgesteld en vastgesteld in 2017. Er is een RMC kwartiermaker geworven. Deze start per 1 januari 2018 en heeft onder meer als opdracht de uitvoering van de acties binnen het plan de Twentse Belofte te bewaken. Het gaat hierbij onder meer om het in beeld hebben en houden van kwetsbare jongeren en het inzetten op begeleiding van school naar werk. Vanaf schooljaar 2017-2018 wordt de taak van de RMC-functie in de regio’s uitgebreid. Naast de huidige taken moet het RMC zich richten op de registratie en monitoring van schoolverlaters uit het Praktijkonderwijs en Voortgezet speciaal onderwijs vanaf 16 jaar. Deze jongeren moeten tot hun 23e jaar in beeld blijven bij het RMC. In 2017 is gewerkt aan de voorbereiding op deze nieuwe taak. Hiervoor zijn werkprocessen opgesteld en afspraken gemaakt. Het registratiesysteem is op de nieuwe taak aangepast. In 2017 is uitvoering gegeven aan de leerplichttaken door het team leerplicht. Zij werken nauw samen met het team Jeugd en Gezin.

Activiteit: Beleid maken voor individueel en groepsleerlingenvervoer, aanvragen hiervoor toetsen en vervoer inkopen

De integrale aanbesteding van vervoer heeft in 2017 plaatsgevonden. Dit heeft ertoe geleid, dat in Hengelo het vervoer gegund is aan Brookhuis. Sinds de start van de integrale werkwijze is de ervaring, dat de invoering van het leerlingenvervoer goed is verlopen.

Activiteit: Coördineren en organiseren van activiteiten om taal- en rekenvaardigheden voor volwassenen te bevorderen

De subregio Hengelo maakt nog niet optimaal gebruik van de WEB gelden (Wet Educatie en Beroepsonderwijs). Daarom zijn er in 2017 twee informatie bijeenkomsten geweest voor de gemeentelijke klantmanagers. Tijdens deze bijeenkomsten zijn door het ROC de mogelijkheden van de verschillende cursussen heeft toegelicht met het doel dat klantmanagers beter in staat zijn om te verwijzen naar Educatie.

Het project Taal in de wijk is een succesvol onderdeel van Educatie het totaal aantal deelnemers (tot en met 3e kwartaal 2017) was 130. Al met al hebben 246 mensen gebruik gemaakt van de WEB faciliteiten waarvan 61 op toetsbare onderdelen van de WEB.

Activiteit: Subsidiëren van algemeen jeugd- en jongerenwerk, zoals jongerencentra en scouting en specifiek jeugd- en jongerenwerk gericht op jongeren die buiten de boot dreigen te vallen zoals ambulant jongerenwerk

Jeugd- en jongerenwerk: het jeugd- en jongerenwerk van Wijkracht heeft in 2017 individuele en collectieve activiteiten uitgevoerd, op basis van de doorontwikkeling in 2016. De eerste trajecten zijn doorlopen volgens de methodiek Skills+ en project Skills.

De jongerenwerkers hebben het signaal rondom de zorgen over Eritrese jongeren opgepakt, direct d.m.v. een voetbalactiviteit en aanvullend door een vanuit Wijkracht opgesteld breder plan gericht op deze doelgroep.

De vrijwillige jeugdcentra Cerberus en Innocent hebben hun activiteiten uitgevoerd conform hun plannen. Daarnaast heeft de raad middelen beschikbaar gesteld voor groot onderhoud aan de accommodaties, waarin ze gevestigd zijn. Jeugdcentrum Cerberus heeft een nieuw bestuur dat start in 2018.

ActiviteitOmschrijving activiteitLastenBaten
21AUitvoeren van wettelijke taken rond het openbaar onderwijs zoals bestuurlijke en financiële taken.19.39833.836
21BOpstellen van een programma onderwijshuisvesting samen met schoolbesturen over nieuwbouw en aanpassing van gebouwen voor primair, voortgezet en speciaal onderwijs.12.998.9556.760.096
    
21CBeleid maken voor voorschoolse periode en primair onderwijs om onderwijsachterstanden te voorkomen en te bestrijden zoals voor- en vroegschoolse educatie (VVE) en Integrale Kindcentra (IKC).1.354.619950.601
    
21DInkoop van onderwijsbegeleiding ter verbetering van de zorgstructuur in de voorschoolse periode, primair, voortgezet en speciaal onderwijs.98.798 
    
21ELeerplicht controleren en begeleiden van jongeren om voortijdige schooluitval te voorkomen.436.007342.340
21FBeleid maken voor individueel en groepsleerlingenvervoer, aanvragen hiervoor toetsen en vervoer inkopen.704.616729
21GCoördineren en organiseren van activiteiten om taal- en rekenvaardigheden voor volwassenen te bevorderen.30.609 
21HBekostigen van peuterspeelzaalwerk.742.192 
21IUitvoeren wettelijke toezichtstaken rond kinderopvang en peuterspeelzalen.779.99331.846
21JSubsidiëren van algemeen jeugd- en jongerenwerk, zoals jongerencentra en scouting en specifiek jeugd- en jongerenwerk gericht op jongeren die buiten de boot dreigen te vallen zoals ambulant jongerenwerk.1.687.78458.001
    
  18.852.9718.177.449

22. Opvoeden en zorg

Activiteit: Organiseren en bekostigen van informatie, advies en preventie rond opvoeden en zorg

Preventie: Het project Goed uit elkaar, waarbij preventiever ingestoken wordt op (v)echtscheidingen in medio 2017 gestart. Eind 2017 stond de teller op 10 deelnemers.

In 2017 is de preventieregeling opgroeiproblemen ingezet. Hieruit zijn een aantal preventieactiviteiten voor jeugdigen aangeboden. De regeling is o.b.v. praktijkervaring in 2017 bijgesteld en is eind 2017 opnieuw uitgezet voor 2018.

Het Lef project Doe-Boerderij wordt inmiddels Doe-gebied genoemd. Het project richt zich op vrije tijds activiteiten voor kinderen met een extra ondersteuningsvraag.

Toeleiding: De Sociale Activerings Makelaar is aangesteld voor het seizoen 2017-2018 om actief toeleiding naar vrije tijds activiteiten in Hengelo te bevorderen. Daarnaast stimuleert deze partijen in Hengelo om passende activiteiten te bieden ook voor jeugdigen die net wat meer aandacht vragen. De tevredenheid onder jongeren, ouders en aanbieders over de activiteiten is groot. Ook stromen jeugdigen met een ondersteuningsvraag meer in bij de reguliere vrijetijdsactiviteiten in Hengelo. Het project wordt in 2018 gecontinueerd.

Na de evaluatie van de pilot praktijkondersteuning jeugd (POH) bij huisartsen is het project verbreed naar 36 huisartsen in Hengelo. Inmiddels is de pilotfase afgesloten en de POH jeugd inzet bij huisartsen onderdeel van de ondersteuningsstructuur in Hengelo.

Jeugdkracht: Medio 2017 is het project Jeugdkracht aanvullend op de LEF projecten van Jeugd gestart. Doel hiervan is het voorveld voor jeugd krachtiger te maken. Dit gebeurt door in te steken op het bundelen van pedagogische krachten, versterking van het aanbod van de basiszorg en het vervlechten van voorliggende ondersteuning en jeugdhulpinzet.

Een aandachtspunt bij Jeugdkracht is de verbinding met school. Voor het onderwijs was aansluiten bij de jeugdtafels niet haalbaar. In overleg met het onderwijs is de pilot School-zorg ondersteuning voorbereid eind 2017 voor het primair onderwijs. Idee is dat een school-zorg ondersteuner een dagdeel per week op school kinderen, ouders en leerkrachten kan ondersteunen. Hierbij willen we dat er verder gegaan wordt dan signaleren en verwijzen maar dat ook de eerste ondersteuning geboden wordt en waar nodig aanvullende ondersteuning erbij gehaald wordt.

De intensieve samenwerking via Plein Midden Twente is in 2017 gecontinueerd. De halfjaarlijkse kennisdeling heeft plaatsgevonden, de contacten tussen de toegang en de basisscholen is versterkt. Met het Speciaal Onderwijs is ook meer contact geweest met als doel betere gezamenlijke zorgarrangementen te bieden aan jeugdigen op deze scholen.

In het voortgezet onderwijs is in het najaar 2017 de evaluatie van de Zorg Advies Teams VO gestart. Deze wordt in het eerste kwartaal 2018 afgerond. Er heeft een kennisdelingsbijeenkomst met de zorgfunctionarissen vanuit het Voortgezet Onderwijs in november 2017 plaatsgevonden over de thema’s somberheid, social media gebruik en kennismaking met de toegang.

Activiteit: De GGD financieren voor uitvoering van het basispakket Jeugdgezondsheidszorg (JGZ)

Jeugdgezondheidszorg: In overleg met de JGZ is een werkplan 2017 opgesteld en uitgevoerd. Er is o.a. aandacht besteed aan Centering Parenting, de koppeling van de inzet van de JGZ aan de LEF-projecten, inzet van een JGZ arts in de Toegang, toeleiding naar VVE, deelname van de JGZ aan project jeugdkracht. De JGZ heeft meegedacht over en meegewerkt aan de overgang van LOES naar Wijkracht. Er is groepsgerichte voorlichting verzorgd en pedagogische gezinsbegeleiding ingezet. Verder is in 2017 de kindmonitor uitgezet. De resultaten daarvan worden in 2018 gepresenteerd.

Stimuleren gezonde leefstijl: Vanuit het programma Gezond in de Stad (GIDS) is een aantal activiteiten uitgevoerd gericht op het stimuleren van een gezonde leefstijl. Zo hebben er 20 kinderen meegedaan aan het project Cool2Bfit, een multifunctioneel programma gericht op het terugdringen van overgewicht. En is op alle basisscholen het project Zit met Pit uitgevoerd, gericht op het verbeteren van de houding van kinderen. Daarnaast hebben 15 scholen meegedaan met de pilot judo op school, waarbij sport als middel is ingezet om kinderen weerbaarder te maken. En op het ROC is voorlichting gegeven over diversiteit.

Activiteit: Inkopen van Jeugdhulp zoals bij opvoed- en opgroeiproblemen, psychische problemen en verstandelijke beperkingen

Jeugdtafel: In 2017 is gestart met drie zogenaamde Jeugdtafels (in ieder stadsdeel één). Aan de jeugdtafel vindt intervisie plaats tussen professionals, die voor jeugdigen en gezinnen werken in het voorveld. Deelnemers in Hengelo zijn Wijkracht, Humanitas, JGZ, Loes, POH-Jeugd en team Jeugd & Gezin. Voor de zomer heeft een eerste evaluatie plaatsgevonden. De ervaringen zijn positief en in 2018 wordt in ieder geval vervolg gegeven aan deze jeugdtafels.

Jeugdhulp en Sport: In 2017 is uitvoering gegeven aan het project jeugdhulp en sport. Op basis van de evaluatie van dit project, de ervaringen in het Lef-project Doe-gebied en het project waarbij Sportcoaches vanuit Trias zijn ingezet bij twee voetbalverenigingen, wordt in 2018 een plan opgesteld om de verbinding jeugdhulp en vrijetijdsbesteding voor jeugdigen structureel in te bedden in Hengelo.

Er is in 2017 sterk ingezet op versterking van de samenwerking tussen team Jeugd en Gezin en de medewerkers van Wmo en Participatie. Ook is er een traject gestart waarin team Jeugd en Gezin en Wijkracht afspraken maken over de samenwerking (op en afschalen en bijschalen). Regisseurs nemen deel aan de jeugdtafels. Ook zijn er voor de scholen vaste contactregisseurs benoemd.

In 2017 is op een aantal scholen groepsgerichte inzet gepleegd vanuit jeugdhulp. Ook in 2018 zal inzet van deze groepsarrangementen in onderwijs mogelijk zijn wanneer dit nodig is.

Inkoopmodel: Er is een nieuw resultaatgericht inkoopmodel ontwikkeld voor Jeugd en Wmo. Vanaf 2019 zal volgens dit nieuwe model worden gewerkt en ingekocht. In 2018 worden de voorbereidingen voor de inkoop gestart en vindt implementatie van het nieuwe model plaats.

Regie en dossiers bij cliënten neerleggen is in 2017 nog niet opgepakt. We kijken of er mogelijkheden zijn om dit in het gemeentelijke project Dienstverlening op te pakken.

18-/18+:Vanuit team Jeugd en Gezin wordt alle casuïstiek vanaf 17 jaar gescreend. Wanneer jongere verblijft en niet met 18+ zelfstandig zal kunnen, wordt samen met Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) en werk en inkomen opgetrokken om na 18de goed vervolg te kunnen bieden. Regisseurs vanuit team J&G maken voor jeugdigen v.a. 16,5 samen met jongeren en zorgaanbieders een perspectiefplan maken. Vanaf september 2017 wordt dit gedaan.

Een interne werkgroep 18-/18+ is gestart. Kennispunt heeft aan de hand van een koppeling van gegevens uit diverse gemeentelijke bronnen informatie opgeleverd over de doelgroep 16-23 jarigen. Op basis van analyses wordt gekeken hoe groot de doelgroep is en op welke terreinen we welke acties moeten ondernemen om gesignaleerde knelpunten voor deze doelgroep aan te pakken. Dit wordt in 2018 opgepakt binnen een 'lef-project'-achtige aanpak.

Ook is in 2017 gestart met het project Social Impact Bond (SIB) voor deze doelgroep.

Hengelo participeert actief in het regionale project duurzame gezinsvormen. In 2017 is de projectleider van start gegaan die de opdracht heeft om een expertisecentrum te ontwikkelen. Binnen het expertisecentrum wordt werving en selectie van pleegouders belegd. Ook zal invulling worden gegeven aan één loket voor bijzondere kosten voor pleegouders.

Lokaal heeft in november een kennismakings- en ontmoetingsavond plaatsgevonden met Hengelose pleegouders en gezinshuisouders.

Activiteit: Inkopen van beschermingsmaatregelen en jeugdreclassering na uitspraak van de kinderrechter

Jeugdbescherming en jeugdreclassering: Lokaal is er met twee van de drie organisaties, die jeugdbescherming en jeugdreclassering bieden contact geweest. Hierbij is gekeken op welke wijze we de onderlinge samenwerking ten behoeve van cliënten kunnen verbeteren. In het kader van de ombuigingen is er ook gesproken over de jeugdhulpinzet zoals deze door deze verwijzers ingezet wordt. In 2018 willen we hier specifiekere afspraken over maken.

Een groot deel van 2017 was het onzeker of de grootste aanbieder van jeugdbescherming en jeugdreclassering haar certificaat zou behouden. Dit is noodzakelijk om uitvoering te kunnen geven aan deze vorm van gedwongen jeugdhulp. Inmiddels is het certificaat in het najaar 2017 verlengd.

Met de Raad voor de Kinderbescherming zijn afstemmingsgesprekken gevoerd over de samenwerking op basis van het convenant dat gemeente Hengelo gesloten heeft met de Raad voor de Kinderbescherming.

Aan de regionale en lokale werkafspraken met VTT is in 2017 uitvoering gegeven.

ActiviteitOmschrijving activiteitLastenBaten
22AOrganiseren en bekostigen van informatie, advies en preventie rond opvoeden en zorg.1.014.26415.956
22BDe GGD financieren voor uitvoering van het basispakket Jeugdgezondheidszorg.1.908.804 
22CInkopen van Jeugdhulp zoals bij opvoed- en opgroeiproblemen, psychische problemen en verstandelijke beperkingen.23.632.93124.957
22DInkopen van beschermingsmaatregelen en jeugdreclassering na uitspraak van de kinderrechter.3.116.489 
  29.672.48840.913
2 Onderwijs en Jeugd
Exploitatie, bedragen x € 1.000Begroting 01-01-2017Gewijzigde begroting 2017Rekening 2017
Resultaat voor bestemmingLASTEN (excl. mutaties reserves)-34.895-40.027-42.593
BATEN (excl. mutaties reserves)2.0632.0292.040
Totaal-32.832-37.998-40.553
Mutaties reservesToevoegingen aan de reserves-5.933-5.933-5.933
Onttrekkingen aan de reserves7.0286.3626.179
Totaal1.095429246
Resultaat na bestemming-31.736-37.569-40.307