Programmarealisatie 

Beheer Openbare Ruimte en Duurzaamheid

Aanspreekpunt bestuurlijk: Wethouder Elferink
Betrokken sector(en):Fysiek en Middelen
Aanspreekpunt(en) ambtelijk:Henk Jan Tromp, Fabian Daniluk, Louis Fikkert en Pieter Kistemaker

De openbare ruimte is de directe leefomgeving van de Hengelose inwoner. Er wordt gestreefd naar gezonde, veilige en leefbare wijken. Het is de taak van de gemeente om een wijk leefbaar te maken én te houden. Een duurzaam Hengelo functioneert volgens het principe van de circulaire economie. De gemeente past dit uitgangspunt toe in eigen activiteiten en stimuleert en ondersteunt maatschappelijke initiatieven. De gemeente is verantwoordelijk voor een doelmatige inzameling en transport van afvalwater, het oplossen van stedelijke grondwaterproblemen en de afvoer van (afgekoppeld) hemelwater te regelen.

Relevante beleidsnota’s

  • Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2013-2017 (vastgesteld in 2013);
  • Gemeentelijk Grondwaterplan (vastgesteld in 2013);
  • Gemeentelijk Waterplan (vastgesteld in 2006).
  • Gemeentelijk Rioleringsplan 2018-2022 (vastgesteld in november 2017);
  • Notitie ‘Hengelo Verduursamen’
  • Energiescan (2013)
  • Hengeloos Energie Actieplan (2017)
  • Nota Snippergroen
  • Groenplan Hengelo (2015)
  • Beleidsplan Ondergrond (2012)
  • Beeldkwaliteitsplan Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR)
  • Nota bodembeheer gemeente Hengelo ‘Twents beleid veur oale groond’ (2011)
  • Bodemkwaliteitskaart gemeente Hengelo (2011)
  • Keuzescenario Afvalloos Hengelo (2015)
  • Flexibele invoering scenariokeuze (19 dec 2017)
  • Landelijk Afval Plan 3 (inwerking vanaf 28 dec 2017)
  • Kadernota Spelen 2016 + Reactienota en Meerjarenplan ‘Duurzaam Spelen

61. Onderhoud openbare ruimte

Activiteit: Wegen, straten en pleinen onderhouden

Activiteit: Verwijderen van afval, schoonhouden van de openbare ruimte (inclusief straatmeubilair) en bestrijden van gladheid

Activiteit: Wegen, paden en openbare ruimte voorzien van voldoende licht

Activiteit: Bomen en groenvoorziening in de openbare ruimte beheren en onderhouden

Gildebor: Gildebor is per 1 januari 2017 van start gegaan. In het eerste jaar heeft Gildebor zich ontwikkeld tot een professionele, vitale en herkenbare beheerorganisatie, waarbij het over en weer natuurlijk best zoeken was naar de nieuwe rollen en verhoudingen. De kwaliteit van het beheer en onderhoud van de openbare ruimte heeft gemiddeld plaatsgevonden conform de vastgestelde IBOR beeldkwaliteit. Het bestrijden van onkruid op verhardingen door hete lucht is een aandachtspunt gebleken. Door extra inzet is alsnog de vereiste kwaliteit behaald.

De servicenorm voor het afhandelen van meldingen (dienstverlening) is net niet gehaald. Gildebor heeft 83,4% van de meldingen binnen de termijn afgehandeld, waar 85% de norm is. Oorzaken hiervan zijn onderbezetting binnen het cluster Dienstverlening van Gildebor en een toename van het aantal meldingen openbare ruimte. Een juiste en tijdige afhandeling van meldingen is aandachtspunt voor 2018.

Het streven om binnen Gildebor jaarlijks acht mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt een arbeidstraject aan te bieden is ruimschoots gehaald. Vijf mensen hebben een aanstelling bij Gildebor gekregen. Tien mensen hebben een tijdelijk (flex) contract aangeboden gekregen. Twee mensen hebben een werkervaringsplaats aangeboden gekregen.

De gemeente Haaksbergen heeft het beheer en onderhoud van de openbare ruimte uitbesteed aan Twentemilieu. Gildebor heeft hierop een overeenkomst gesloten met Twentemilieu om het onderhoud van groen en netheid voor Twentemilieu uit te voeren. Haaksbergen wil op deze manier, via Gildebor, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt inzetten voor het beheer van de openbare ruimte.

Met de gemeente Oldenzaal is afgesproken dat deze gebruik zal maken van de expertise van Gildebor op het gebied van beheer en onderhoud van sportaccommodaties. Vanuit Oldenzaal worden ongeveer acht medewerkers uit de doelgroep bij Gildebor gedetacheerd om op de sportvelden onder begeleiding van vakspecialisten te worden ingezet en begeleid.

Aan de volgende (onderhouds)projecten is in 2017 uitvoering gegeven:

  • De riolering in de Enschedesestraat is vervangen/gerelined. De straat is opnieuw ingericht in de openbare verlichting is vervangen. Het verhard oppervlak van de nieuwe vestiging van Lidl is niet op de gemengde riolering aangesloten. Het regenwater wordt afgevoerd naar de Drienerbeek.
  • De riolering in de Deurningerstraat (tussen de rotonde Sloetsweg en de Hunenborg) is verzwaard. De straat is opnieuw ingericht met vrijliggende fietspaden.
  • Er is een begonnen met de herinrichting van de Watertorenlaan inclusief de aanleg van de nieuwe Veldbeek en de F35. De F35 is gerealiseerd in het Watertorenpark.De F35 is gerealiseerd tussen de Velourstraat en het Watertorenlaan.De kruising van de F35 met de Kuipersdijk is gemaakt en de kruising van de F35 met de AKZO-spoorlijn is aangepast. De oversteek van de F35 op de Kuipersdijk is al wel uitgevoerd. En het Watertorenpark is aangelegd.
  • De riolering in een deel van de Landmansweg is gerelined.
  • Diverse straten in Dalmeden en Veldwijk-Noord zijn woonrijp gemaakt.
  • De Kuipersdijk is nog niet uitgevoerd. Het wegprofiel van de Kuiperdijk zal gedeeltelijk in 2018 en gedeeltelijk in 2019 worden uitgevoerd. Watertorenlaan: Parallelweg is heringericht als fietsstraat en maakt onderdeel uit van de F35. Ook is het brouwerijterrein deels heringericht met o.a. de Veldbeek.
  • Er is LED-verlichting in deel van de Deurningerstraat toegepast in het kader van een pilot voor het ombouwen van de armaturen. In 2018 wordt gestart om de rest van de armaturen langs de Deurningerstraat om te bouwen naar dimbare LED.
  • In september is de raad tijdens een politieke markt geïnformeerd over de voorgenomen wijzigingen in de te actualiseren Bomenverordening.
  • In het bijzijn van de groenpartners is eind 2017 het Bijenconvenant ondertekend door de portefeuillehouder.

Activiteit: Gemeentelijke speelvoorzieningen beheren en veilig houden

De bewonersbijeenkomsten omtrent het project ‘Duurzaam Spelen’ zijn afgerond; er is een reactienota en meerjarenplan ‘Duurzaam Spelen’ opgesteld en vastgesteld door college.

ActiviteitOmschrijving activiteitLastenBaten
61AWegen, straten en pleinen onderhouden.3.273.077289.336
61BVerwijderen van afval, schoonhouden van de openbare ruimte (inclusief straatmeubilair) en bestrijden van gladheid.1.946.081302.670
61CWegen, paden en openbare ruimte voorzien van voldoende licht.823.260162.449
61DBomen en groenvoorziening in de openbare ruimte beheren en onderhouden.5.506.228614.688
61ESubsidiëren van de kinderboerderij.233.679 
61FBeheren en onderhouden van twee begraafplaatsen.701.412499.531
61GGemeentelijke speelvoorzieningen beheren en veilig houden.616.89052.293
61HBeheren en onderhouden van openbare toiletvoorzieningen.97.534 
  13.198.1601.920.966

62. Afval, milieu en duurzaamheid

Activiteit: Ophalen van afval en grondstoffen

Afval: In 2017 gestart met de aanleg van ondergrondse containers. Naar aanleiding van de uitspraak van de Raad van State op 2 augustus 2017 is de uitvoering hiervan gestopt. College B&W heeft op 9 januari 2018 het plaatsingsplan vastgesteld. De herstart van de uitvoering is voorzien op 9 april 2018. Op 19 december 2017 heeft de raad besloten tot een wijziging op het besluit van 1 juli 2015 (scenariokeuze ‘omgekeerd inzamelen’). Er is gekozen voor een flexibele invoering van dit scenario; bewoners mogen vanaf 1 juli 2018 hun grijze container behouden tegen een hoger inzameltarief bij fijn restafval, gecombineerd met een vastrecht van € 36.

Activiteit: Verwerken van afval en grondstoffen

Het stortquotum 2017 is ongeveer 1.152 ton; veelal in huisvuilzakken aangeleverd bij het Milieupark (in 2016 was dit 985 ton). Ook is 8.589 ton fijn restafval ingezameld. Het resultaat fijn restafval in 2017 bedroeg gemiddeld 121 kg per inwoner (in 2016 was dit 128 kg)

De hoeveelheid verpakkingsafval is gestegen van 2.741 ton (in 2016) naar 3.199 ton. Hierbij dient te worden opgemerkt dat het vervuilingspercentage is toegenomen.

Activiteit: Exploiteren van het Milieupark

Recycle- en herstelfunctie op het milieupark: het voornemen is het huidige Milieupark te combineren met een Herstel en Recyclebedrijf. Daarin moeten functies van Kringloop en afvalscheiding van grof huishoudelijk materiaal geïntegreerd worden tot een nieuwe organisatie, te weten: ‘TwenteGoed BV’. In 2017 zijn diverse overleggen met de samenwerkingspartners Twente Milieu, Kringloopbedrijf Het Goed, de SWB en de gemeente Hengelo geweest. Omdat de samenwerkingspartners meer tijd nodig hadden dan vooraf ingeschat, heeft dit in 2017 nog niet geresulteerd in een concreet plan. In 2018 zal hier een vervolg aan worden gegeven.

Activiteit: Uitvoeren van afvalinspecties door stadstoezicht

Afvaldump: Er wordt ingezet op toezicht en handhaving om afvaldump tegen te gaan. In 2017 zijn er nieuwe medewerkers opgeleid en ingewerkt om te kunnen handhaven op illegale dump. De afhandeling van een illegale dump is een arbeidsintensief proces. Er zijn door de twee medewerkers 2.386 meldingen afgehandeld, 60 processen verbaal uitgeschreven en 38 waarschuwingen uitgedeeld.

Activiteit: Beleid maken en adviseren over milieu, bodem, geluid en duurzaamheid

Duurzaamheid: In januari 2017 is de procesregisseur duurzaamheid gestart die de verbinding legt met de verschillende onderdelen in de organisatie die een belangrijke bijdrage leveren aan de duurzaamheidsambities. Er is gekozen om duurzaamheid via programmasturing door de lijnorganisatie te organiseren. Via de ‘tafel van duurzaamheid’ worden medewerkers vanuit verschillende beleidsvelden betrokken.

Het Energie Actieplan is verder uitgewerkt in het programma Nieuw Energie Hengelo 2017-2021. Hierin zijn acties en ontwikkelingen opgenomen op het gebied van energie besparen, energie opwekken en duurzame mobiliteit.

In Hengelo zijn inmiddels 22 laadpalen voor elektrische elektrisch auto’s geplaatst en zijn er nog 5 in voorbereiding. Via de website van Hengelo.nl is een verwijzing naar een kaart waar de oplaadpalen zijn geplaatst. Om de plaatsing van laadpalen te versnellen doet gemeente mee met een nieuwe aanbesteding van de provincie Overijssel (uitvoering vanaf juli 2018). Daarmee wordt er ingespeeld aan de toekomstige vraag.

Om huiseigenaren te stimuleren hun huis te verduurzamen maakt gemeente Hengelo gebruik van de aanpak van Duurzaam (t)huis Twente (DTT). In 2017 is ook het digitale energieloket bij DTT ondergebracht dat bijdraagt aan een integrale aanpak.

Om het gemeentelijk vastgoed te verduurzamen is er gebruik gemaakt van de expertise van gemeente Almelo. Daarbij is gekeken naar de mogelijke inzet van een P-ESCO (publieke financieringsconstructie) voor het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed. Dit heeft geresulteerd in een advies om eerst in kaart te brengen wat de kwaliteit van de gebouwen is en welke energiemaatregelen er getroffen kunnen worden.

Twence is gestart met de voorbereidingen meerjarenbeleidsplan 2019 – 2023. Samenwerking met aandeelhoudende gemeenten moet leiden tot een strategisch meerjarig beleidsplan waarin duurzaamheidsdoelstellingen zijn verwerkt.

Ondergrond: De 14 Twentse gemeenten werken samen op het gebied van ondergrond in ‘Onder Twente’. Hengelo is zowel bestuurlijk als ambtelijk één van de kartrekkers. In 2017 is het procesplan uitgevoerd, wat onder meer heeft geleid tot een dialoog tussen overheden, bedrijven, inwoners en wetenschap over het duurzaam gebruik van de Twentse ondergrond. Het in beeld brengen van de mogelijke bijdragen van bodem en ondergrond aan de maatschappelijke opgaven is gestart, maar nog niet geconcretiseerd.

Geluid: De geactualiseerde geluidbelastingkaart is in juni vastgesteld. De kaart is openbaar.

Op basis van deze kaart zijn voorbereidingen gestart voor een nieuw actieplan geluid.

Dit actieplan zal in 2018 aan de raad ter vaststelling worden voorgelegd.

ActiviteitOmschrijving activiteitLastenBaten
62AOphalen van afval en grondstoffen.2.344.304 
62BVerwerken van afval en grondstoffen.5.224.0523.151.554
62CKwijtschelden van afvalstoffenheffing voor minima.492.629 
62DExploiteren van het Milieupark.849.026 
62EUitvoeren van afvalinspecties door stadstoezicht.310.702 
62FAfvalstoffenheffing ontvangen.287.9808.031.781
62GBeleid maken en adviseren over milieu, bodem, geluid en duurzaamheid.3.921.2372.796.908
62HToezicht houden op milieuregelgeving en uitvoering bodemsaneringen.725.4267.714
62IExploiteren van Warmtenet.9.604.8296.460.979
  23.760.18520.448.936

63. Riool

Activiteit: Riool, grondwater en afvoer van (afgekoppeld) hemelwater beheren

In 2017 zijn de volgende riool-projecten uitgevoerd:

  • Het riool in de Enschedesestraat is vervangen/gerelined in combinatie met de aanleg van de HOV Hengelo-Enschede en de versterking van de groenstructuur.
  • Met het verzwaren van de riolering in de Mozartlaan is in 2017 gestart. De werkzaamheden worden in 2018 afgerond.
  • De rioolverzwaring in de Deurningerstraat (tussen de rotonde Sloetsweg en de Hunenborg) is afgerond, in combinatie met de herinrichting van de straat.
  • De voorbereidende werkzaamheden voor de rioolvervanging in de Ketelstraat zijn afgerond. Met de uitvoering wordt begin 2018 gestart.
  • De rioolvervanging/relining in de Deldenerstraat wordt naar verwachting in de planperiode van het GRP 2018-2022 uitgevoerd. Tevens worden de voorbereidende werkzaamheden voor de rioolvervanging/relining in de Breemarsweg opgestart.
  • De aanleg van de stuwgebieden is afgerond.
  • Het nieuwe Gemeentelijk rioleringsplan 2018-2022 is door de Raad vastgesteld.
  • In het kader van het nieuwe Gemeentelijk rioleringsplan 2018-2022 is een nieuwe Wateroverlastlandschapskaart (WOLK 2.0) gemaakt. Aan de hand van deze kaart zijn een 20-tal risicovolle wateroverlast locaties in beeld gebracht. Bij iedere locatie zal worden onderzocht op welke wijze wateroverlast voorkomen/verminderd kan worden, bijvoorbeeld door het realiseren van waterberging in de openbare ruimte (groenstroken).
  • Het college heeft besloten om per 2018 gedurende twee jaar lid te worden van Operatie Steenbreek. Deze operatie heeft tot doel om bewoners bewust te maken van de negatieve effecten van teveel verstening in particuliere tuinen.
  • In de Oude Postweg is op meerdere locaties drainage aangelegd. Een 20-tal bewoners heeft ook drainage op eigen terrein aangelegd welke is aangesloten op de gemeentelijke drainage. In 2018 wordt dit project geëvalueerd.
  • Voor de wateroverlast in de Adamsweg is een riool/drainage ontwerp gemaakt. De (integrale) voorbereidende werkzaamheden zijn in volle gang. De verwachting is dat met de werkzaamheden in het najaar van 2018 wordt begonnen.
  • De herinrichting van de Drienerbeek tussen de Haverweg en de Grundellaan is in 2017 gestart. De werkzaamheden worden in 2018 afgerond.
  • Naar aanleiding van de vele meldingen over grondwateroverlast in de winter van 2015/2016 (355 meldingen) is een inventarisatie uitgevoerd naar aard en omvang van de grondwateroverlast. Naar aanleiding hiervan zijn grondwateraandachtsgebieden benoemd. In deze grondwateraandachtsgebieden (16 st.) wordt gedetailleerd grondwateronderzoek verricht. Hiertoe worden enquêtes uitgevoerd en worden meerdere grondwaterpeilbuizen aangebracht. Indien nodig (bij structurele grondwateroverlast) worden drainageplannen opgesteld en wordt drainage in de openbare ruimte aangelegd.

Activiteit: Beheren en onderhouden van waterlopen en vijvers

De bergingsvijver in het Watertorenpark (als onderdeel van de Veldbeek) is gerealiseerd.

Met de aanleg van de Veldbeek in de Watertorenlaan (in combinatie met de F35) is in 2017 een aanvang gemaakt. De werkzaamheden worden in 2018 afgerond.

De (tijdelijke) Veldbeek op braakliggende deel van het Brouwerijterrein is aangelegd.

ActiviteitOmschrijving activiteitLastenBaten
63ARiool, grondwater en afvoer van (afgekoppeld) hemelwater beheren.6.968.30376.375
63BBeheren en onderhouden van waterlopen en vijvers.118.369 
63CRioolheffing ontvangen.310.0508.873.621
63DKwijtschelden van rioolheffing voor minima.777.887 
  8.174.6088.949.996
6 Beheer openbare ruimte en Duurzaamheid
Exploitatie, bedragen x € 1.000Begroting 01-01-2017Gewijzigde begroting 2017Rekening 2017
Resultaat voor bestemmingLASTEN (excl. mutaties reserves)-30.575-31.985-42.134
BATEN (excl. mutaties reserves)21.00223.39030.825
Totaal-9.573-8.596-11.309
Mutaties reservesToevoegingen aan de reserves-932-2.983-2.999
Onttrekkingen aan de reserves251295495
Totaal-682-2.689-2.504
Resultaat na bestemming-10.255-11.285-13.813