4. De financiën van de gemeente Hengelo 

4.1 Financieel op orde blijven

Maatregelen sociaal domein

Zoals in de Kaderbrief 2019-2022 beschreven zijn we tijdens de formatiebesprekingen geconfronteerd met forse toenemende tekorten binnen het sociaal domein (Jeugdzorg en Wmo). Deze tekorten zijn ontstaan door de sterk toenemende vraag, prijsstijgingen en door de kortingen die het Rijk bij de overgang van de taken naar de gemeente heeft toegepast. Zonder bijsturing in de uitvoering van onze taken, blijft het tekort in het sociaal domein oplopen. Dat is voor de financiële gezondheid van de gemeente niet houdbaar. Met het interventieprogramma voor het sociaal domein wordt invulling gegeven aan het terugbrengen van de tekorten in de komende jaren, die leidt tot een zo optimaal mogelijke uitvoering binnen begrensde financiële kaders.

Overige autonome ontwikkelingen

De autonome ontwikkelingen, zoals aangegeven in de Kaderbrief zijn nu in de voorliggende begroting verwerkt. Het gaat hierbij vooral om de ontwikkelingen van de uitgaven en/of inkomsten voor de bijstandsontvangers, de bijzondere bijstand, de re-integratie- en participatievoorzieningen, de onderwijshuisvesting, de invoering van de Omgevingswet en de extra kosten voor de Veiligheidsregio Twente en het Gemeentelijk Belastingkantoor Twente.

Nieuw beleid

Door de beperkte financiële ruimte zijn we zeer terughoudend geweest met de voorstellen voor nieuw beleid in de Kaderbrief. Wel vinden wij het erg belangrijk om de transformatieopgave van de binnenstad (inclusief Stationsomgeving en Hart van Zuid) een extra impuls te geven bovenop de eerder al beschikbare middelen. Met het oog op de toekomstige generaties staat duurzaamheid hoog op onze agenda. Hiervoor worden extra middelen ingezet. Om de nieuwe gezamenlijke huisvesting van Oyfo op korte termijn te realiseren wordt voorgesteld een (gelimiteerd) aanvullend budget beschikbaar te stellen. De verhoging van de normvergoeding voor de scholenbouw van het Voortgezet Speciaal Onderwijs is vooralsnog p.m. geraamd. We willen hierover eerst met uw raad van gedachten wisselen, maar we zien dit wel als een nieuwe beleidswens.

Als bijdrage ter dekking van het coalitieprogramma opgenomen investeringsagenda leggen wij de ambtelijke organisatie een oplopende efficiency taakstelling op, die in 2022 uitkomt op 2% van de totale bruto loonsom. Deze taakstelling mag flexibel worden ingevuld, omdat er een wisselwerking bestaat met de nieuwe taken en beleidsintensiveringen van bestaande taken die voortvloeien uit het coalitieprogramma.

Ontwikkeling algemene reserve

In de eerste begrotingsjaren gaan we uiteindelijk de ontstane tekorten grotendeels afdekken met een incidentele onttrekking uit de algemene reserve. Daarbij is als uitgangspunt genomen dat we de middelen, die we in 2019 en 2020 uit de algemene reserve onttrekken, er in 2021 en 2022 weer in storten om zo op het gewenste niveau te blijven. De grafische weergave van de ontwikkeling van de algemene reserve wordt getoond in paragraaf 4.1.5 ‘Overige ontwikkelingen en risico’s.’

Begrotingsomzet

De begrotingsomzet bedraagt in 2019 bijna € 304 miljoen. Met dit bedrag zijn we in staat om onze ambities en activiteiten uit te voeren. Hierbij zien we de centrale thema’s de open bestuursstijl, de aantrekkelijke (binnen)stad, de duurzame stad en het sociaal domein als grootste uitdagingen. Deze thema’s zijn beschreven in hoofdstuk 5.

Woonlasten

Per saldo neemt de lokale belastingdruk voor een eigenaar van een woning toe met circa 0,2% in 2019 ten opzichte van 2018. Voor de huurder van een woning daalt de lokale lastendruk met 0,9%.

Volgende paragrafen

In de volgende paragrafen wordt ingegaan op het meerjarenperspectief 2019-2022 en het nieuw beleid op basis van de Kaderbrief 2019-2022. De ontwikkelingen in het meerjarenperspectief worden in dit hoofdstuk op hoofdlijnen beschreven. Tevens wordt ingegaan op de overige ontwikkelingen en risico’s, de financiële positie, de belasting- en tariefmaatregelen en de begrotingsuitgangspunten die zijn gehanteerd bij het opstellen van deze begroting.