Programma 6 Sociaal domein 

Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

Betrokken afdeling(en)Beleid/ ROZ/Ondersteuning en Zorg
Budgethouder(s)Yvonne vd Reek/Ellen Lansink/Gerrit Overbeek
Financieel adviseurGert Puppels/Henry Seep

Wat willen we bereiken?

We ondersteunen de zelfredzaamheid en participatie van volwassenen (18+) met een beperking, chronische of psychosociale problemen. Ook als ze (door ouderdom) geconfronteerd worden met beperkingen.

De ondersteuning is gericht op het zo lang mogelijk in de eigen omgeving kunnen blijven wonen en functioneren.

De insteek is dat eerst de eigen kracht en het eigen netwerk (familie, vrienden, buren) worden ingezet. Wanneer dit niet kan of niet genoeg is, wordt gekeken welke algemene voorzieningen kunnen bijdragen in de ondersteuning en uiteindelijk kan aanvullend een Wmo–maatwerk-voorziening worden ingezet.

We zetten handhaving en preventiemedewerkers in om misbruik en oneigenlijk gebruik van onze regelingen tegen te gaan.

Aan inwoners met problematische schulden bieden wij schuldhulpbemiddeling gericht op het stabiliseren en zo mogelijk verkleinen van de schuld en het voorkomen van huisuitzettingen.

Wat gaan we daarvoor anders doen in 2019?

De uitdaging voor 2019 is de ondersteuning te kunnen blijven bieden, met het toenemend aantal cliënten en dalende inkomsten vanuit het Rijk.

De maatregelen uit het interventieprogramma zullen leidend zijn voor 2019:

  • Vermindering inzet Wmo ondersteuning: nog steeds gaan wij uit van maatwerk maar begrenzen wij de inzet (in uren of dagdelen ondersteuning), met als uitgangspunt dat wij zo licht mogelijk, zo kort mogelijk en zo goedkoop mogelijk de zorg en ondersteuning inzetten (‘goedkoopst adequaat’).
  • Vergaand verschuiven naar algemene en collectieve voorzieningen: wij gaan kijken welke individuele voorzieningen collectief (in groepen) ingezet kunnen worden en wij gaan in navolging van het lef-project ‘Dag en vrijetijdsbesteding’ pilots en samenwerkingsvormen initiëren om in het voorliggende veld meer algemene voorzieningen te realiseren, zodat inwoners dichter bij huis lichte vormen van dag- en vrijetijdsbesteding en ondersteuning kunnen krijgen.
  • Meer Persoonsgebonden budget in plaats van Zorg in natura;
  • Beschermd en begeleid wonen: wij gaan de indicaties bij andere aanbieders van begeleid wonen onderzoeken en wij gaan kijken of dit ook om een andere financieringsvorm vraagt.
  • Wij gaan onderzoeken of het mogelijk is om huishoudelijke ondersteuning als een algemene voorziening te organiseren.
  • Toezicht en handhaving pakken we op door middel van uitvoering geven aan het barrièremodel in het kader van de nieuwe inkoop. Daarnaast wordt naar aanleiding van signalen onderzoek uitgevoerd bij zorgaanbieders, samen met partners zoals de belastingdienst, het Zorgkantoor en met andere Twentse gemeenten.

Nieuwe inkoop 2019

Per 2019 zijn er nieuwe contracten afgesloten voor alle maatwerkvoorzieningen (met uitzondering van huishoudelijke ondersteuning). De ondersteuning is ingekocht via het nieuwe Twentse model. Een model dat uitgaat van de vraag van inwoners, dat het te behalen resultaat bij de inwoner als leidend principe hanteert en dat de zorgaanbieders meer professionele ruimte geeft om dit resultaat te behalen. In 2019 (en verder) moeten wij dit model goed monitoren en toewerken naar resultaatgerichte financiering.

Maatwerk vervoer

De versobering gaat ook op voor het maatwerk vervoer. Deels is dit gekoppeld aan de versobering van de dagbesteding. Maar wij moeten ook op zoek naar een nieuwe balans tussen openbaar vervoer en het doelgroepenvervoer. Hiervoor zullen wij proefprojecten opzetten.

Invoering abonnementstarief

Het kabinet wil in 2019 een vaste maximale bijdrage Wmo van € 17,50 invoeren. Vanaf 2020 zal het abonnementstarief gelden. Het houdt in dat alle cliënten die gebruik maken van Wmo voorzieningen een vaste bijdrage van € 17,50 per vier weken gaan betalen (onafhankelijk van zorggebruik, inkomen en vermogen). In 2019 wordt nog gewerkt met een tussenvariant. Naast het gegeven dat dit een financiële aderlating is (het Rijk compenseert ons hiervoor onvoldoende) verwachten wij ook in de uitvoering meer cliënten die een beroep zullen doen op de Wmo- voorzieningen (drempel is veel lager).

Schuldhulpverlening

Landelijk beeld laat zien dat het aantal mensen met (problematische) schulden hoog blijft, maar het aantal aanvragen schuldhulpverlening licht daalt. In Hengelo kiezen we er voor om in 2019 in te zetten op vroegsignalering: mensen in een vroeger stadium, met beginnende schulden, actief benaderen. Dit zal enerzijds grotere druk op BudgetAlert geven, maar de dienstverlening kan sneller vanwege de minder zware schuldenlast. Dit zal in volgende jaren waarschijnlijk een besparing opleveren.

Wat blijven we doen?

Veel reguliere activiteiten zullen ook gewoon doorlopen, zoals:

  • Wij zullen huishoudelijke ondersteuning, individuele begeleiding en dagbesteding blijven indiceren en financieren. De inzet in uren en dagdelen zal wel worden begrensd tot een bepaald maximum (uitzonderingen daar gelaten).
  • In aansluiting daarop zullen wij ook het vervoer van en naar de dagbesteding verstrekken. Ook daarbij zullen wij kritischer kijken wanneer wel/niet.
  • Vervoersvoorzieningen zoals collectief vraagafhankelijk vervoer financieren voor mensen met een Wmo-indicatie (voorheen Regiotaxi).
  • Schuldbemiddeling bieden aan inwoners met schulden.

Wat mag het kosten?

Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+  Saldo (bedragen x 1.000 )
Sub Omschrijving subtaakveld Rekening2017 Begroting2018 Begroting2019 Begroting2020 Begroting2021 Begroting2022
6.71.2Huishoudelijke ondersteuning-5.787-7.437-7.169-7.168-7.168-7.168
6.71.3Maatwerk vervoer-1.265-1.343-1.396-1.396-1.396-1.396
6.71.4Individuele voorzieningen PGB HO-865-722-761-761-761-761
6.71.5Individuele voorzieningen PGB WMO-2.015-1.939-2.090-2.093-2.058-2.077
6.71.6Eigen bijdrage WMO1.5951.595845845845845
6.71.7Maatwerkvoorzieningen ZIN WMO-9.809-10.957-8.156-7.506-6.581-6.081
6.71.8Schuldhulpverlening-1.279-1.309-1.261-1.338-1.338-1.338
6.71.9Schuldhulpverlening ROZ-122-92-121-121-121-121
Totaal taakveld -19.546-22.205-20.108-19.537-18.576-18.095

Financiële toelichting

6.71.2 Huishoudelijke ondersteuning (€ 269.000)

De huishoudelijke hulpen Wmo (‘eenvoudige schoonmaak HH1’) worden sinds april 2018 conform loonschaal 15 uitbetaald (voorheen loonschaal 10). Aangezien in 2019 voor het eerst een volledig jaar conform loonschaal 15 uitbetaald wordt, leidt dit voor ons tot extra lasten van ongeveer € €371.000.

Met ingang van 2019 worden de tarieven, conform de in 2017 afgesloten contracten, geïndexeerd. Het financieel effect hiervan is € 360.000.

De loonkosten worden met ingang van 2019 gepresenteerd onder sub taakveld 6.2 Wijkteams (€ 1.000.000).

6.71.3 Maatwerk vervoer (- € 52.000)

Ook het maatwerk vervoer is geïndexeerd. Dit leidt tot € 52.000 extra lasten.

6.71.5 Individuele voorzieningen PGB WMO (- € 151.000)

Net als de zorg in natura, worden ook de tarieven voor persoonsgebonden budgetten geïndexeerd. Het financiële effect hiervan is € 104.000. Daarnaast wordt nog rekening gehouden met een volume ontwikkeling van 2,5%, oftewel € 47.000.

6.71.6 Eigen bijdrage WMO (- € 750.000)

In het regeerakkoord ‘Vertrouwen in de toekomst’ van kabinet Rutte III zijn ten aanzien van de eigen bijdrage WMO de voornemens opgenomen die vanaf 2019 effect hebben op de begroting:

-Iedereen betaalt een vaste eigen bijdrage voor WMO: € 17,50 per 4 weken. Bij de -berekening van de eigen bijdrage wordt niet meer gekeken naar de hoogte van het inkomen, vermogen en het gebruik;-Bij de eigen bijdrage voor beschermd wonen telt vermogen minder zwaar mee. De vermogensbijtelling gaat van 8% naar 4%.

Voor de gemeente betekent dit dat de inkomsten uit eigen bijdragen teruglopen. Het nadelige effect op de inkomsten wordt geschat op € 750.000. Daarnaast verwachten we een aanzuigende werking. De (financiële) omvang hiervan is niet bekend.

6.71.7 Maatwerkvoorzieningen ZIN WMO (€ 2.801.000):

Taakstellingen WMO (€ 1.555.000)

Zoals uit eerdere berichtgeving blijkt (Kaderbrief, Interventieplan,…) verwachten we dat de tekorten de komende jaren verder zullen oplopen, zolang er geen maatregelen worden genomen. Ten tijde van het opstellen van deze begroting wordt er hard gewerkt aan een interventieplan. Op hoofdlijnen zijn inmiddels een aantal taakstellende maatregelen benoemd, welke nu verder uitgewerkt worden.

Voorlopig staan de taakstellingen nog op een stelpost geparkeerd. Voor de jaarschijf 2019 bedraagt deze ruim € 1,5 miljoen. (De stelpost is geschaard onder subtaakveld Maatwerkvoorzieningen ZIN WMO). Daarnaast is er nog een stelpost ad € 25.000 ontstaan, waarvoor nog maatregelen ingevuld moeten worden.

Maatwerkvoorzieningen ZIN WMO (€ 1.246.000)

Met ingang van 2019 gaan de nieuwe inkoopcontracten ‘Ondersteuning en zorg voor Jeugd en Wmo’ van kracht. Wat betreft de prijzen zijn wij gehouden aan de Algemene Maatregel van Bestuur waarin staat dat wij reële prijzen moeten hanteren. De prijzen, zoals vermeld in de contracten zullen jaarlijks worden geïndexeerd. De prijzen genoemd in ‘Tarieven Twents Model’ zijn gebaseerd op 2017. Om tarieven aan te passen aan het actuele prijspeil wordt indexering van de Nederlandse Zorgautoriteit toegepast. Er wordt gerekend met een gewogen index voor personele kosten 75% en materiele kosten en kapitaallasten 25%. Voor 2018 betekent dit 0,75*2,96% + 0,25 * 1,55% = 2,61%. Dezelfde index is ook voor 2019 vastgesteld. Omdat in de contracten tot en met 2018 niet geïndexeerd werd, is het financiële effect in 2019 tweemaal zo hoog. Voor de Maatwerkvoorzieningen Zorg in Natural WMO bedraagt dit € 514.000.De loonkosten welke tot en met 2018 werden toegerekend aan de maatwerkvoorzieningen WMO worden met ingang van 2019 gepresenteerd onder subtaakveld 6.2 Wijkteams ( € 1.750.000).

In 2017 zijn wij gestart met de realisatie van het ombuigingsplan, die met name ook effect moeten hebben in 2018 en verder. Wij merken dat het inbedden van de maatregelen meer tijd vergt en dat sommige geprognotiseerde effecten positiever zijn ingeschat dan nu reëel haalbaar blijkt. Zoals wij in de notitie Ondersteuning en Zorg voor Jeugd en WMO aangaven, konden niet alle maatregelen stevig worden onderbouwd, omdat wij nog over onvoldoende ervaringscijfers beschikten. Door te investeren in het verkrijgen van grip op cijfers, middels een taskforce, kunnen wij op onderdelen nu betere prognoses maken. De maatregelen uit het ombuigingen pakket zijn daarom geactualiseerd en bijgesteld. Voor de Maatwerkvoorzieningen ZIN WMO betekent dit concreet dat we in 2019 € 212.000 minder te besteden hebben.

Tevens wordt door vergrijzing nog rekening gehouden met een volume ontwikkeling van 2,5%, oftewel € 236.000.

6.71.9 Schuldhulpverlening ROZ (- € 29.000)

Op dit subtaakveld zijn er lagere inkomsten ad € 40.000 door weggevallen omzet van de gemeente Enschede. Door hiermee samenhangende bezuinigingen is er een voordeel op schuldhulpverlening ROZ ondernemers van € 11.000.