Programma 9 Bestuur en ondersteuning 

Taakvelden 0.7. – 0.10 Financiën

Betrokken afdeling(en)Financiën/Stad en Regie
Budgethouder(s)Gijs Tiebot/Willy van Diepen
Financieel adviseurMarianne Peper/ Silvia Pikkemaat/Mart Keur/Mariska Reimink

Wat willen we bereiken?

Wij streven naar een transparant, robuust en betrouwbaar financieel huishoudboekje. Uitgangspunt is een financieel gezonde gemeente met een meerjarig reëel sluitende begroting en voldoende weerstandsvermogen (reserves) om incidentele tegenvallers op te kunnen vangen.

Wat gaan we daarvoor anders doen in 2019?

Wij gaan de tekorten binnen het sociaal domein evenwichtig en verantwoord aanpakken. De wijze waarop hier invulling aan zal worden gegeven zal in een Interventieprogramma worden vermeld.

Wat blijven we doen?

Wij houden grip op het financiële huishoudboekje en op de algemene reserve.

Voor de tarieven geldt in principe volledige kostendekkendheid. Door doeltreffend en doelmatig te werken, blijven ze voor de inwoners, bedrijven en instellingen zo laag mogelijk.

Externe subsidies verwerven, realiseren en verantwoorden. Wij blijven de mogelijkheden tot cofinanciering door andere overheden en partners optimaal benutten.

We blijven zorgen voor inzichtelijke financiën voor inwoners en ondernemers. Er wordt continu gestreefd om onze planning- en control cyclus verder te ontwikkelen en te digitaliseren.

Via de Beleidsrapportages en de Jaarstukken blijven we de gemeenteraad informeren over de belangrijkste afwijkingen op beleidsinhoudelijk en financieel gebied ten opzichte van de Beleidsbegroting.Voor de opbrengsten van reclame uitingen blijven we afspraken maken over marktconforme vergoedingen. Er loopt in dat kader nu een nieuwe aanbesteding. Het is op dit moment onzeker af de begrote opbrengst opnieuw gerealiseerd gaat worden. Dit komt door het verdwijnen van het garantiebedrag in de nieuwe afspraken. De eventuele gevolgen hiervan zijn nog niet verwerkt in de meerjarenbegroting 2019-2022, omdat de effecten nu nog niet in te schatten zijn.

Wat mag het kosten?

Taakveld 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefondsSaldo (bedragen x 1.000 )
Sub Omschrijving subtaakveld Rekening2017 Begroting2018 Begroting2019 Begroting2020 Begroting2021 Begroting2022
0.70.1Uitkeringen gemeentefonds83.31887.973121.260123.055123.818124.975
0.70.2Integratie-uitkering sociaal domein47.08548.77918.80418.28318.00717.757
Totaal taakveld 130.403136.752140.063141.338141.825142.732

Financiële toelichting

0.70.1 en 0.70.2 Uitkeringen gemeentefondsuitkering en integratie-uitkeringen sociaal domein (€ 3.311.000)

In de Kaderbrief 2019-2022 (zaaknummer 2247489) bent u in bijlage 3 geïnformeerd over de laatste ontwikkelingen van de gemeentefondsuitkeringen op basis van de meicirculaire 2018. Het verschil tussen het ramingsbedrag in de begroting 2019 ten opzichte van 2018 is bijna € 3,15 miljoen voordelig. Nadien is er medio juli 2018 nog een rectificatie van het ministerie van BZK geweest met betrekking tot het klassieke re-integratiedeel van de Participatiewet (voordeel € 161.000). Op basis van de doorrekening van de maartcirculaire 2018 (zaaknummer 2223254) was het verschil al ruim € 3,2 miljoen. Dit betreft met name de extra middelen als gevolg van de hogere accresontwikkeling van het gemeentefonds en de extra middelen voor de Wmo-taken (voor volume-ontwikkelingen en de compensatie voor het verlagen van het abonnementstarief Wmo).

Echter in de begroting 2018 wordt ook het ‘oude’ uitkeringsjaren 2016 en 2017 verrekend, dat wil zeggen mutaties na het opstellen van de jaarstukken 2017.

Taakveld 0.8 Overige baten en lastenSaldo (bedragen x 1.000 )
Sub Omschrijving subtaakveld Rekening2017 Begroting2018 Begroting2019 Begroting2020 Begroting2021 Begroting2022
0.80.1Onvoorziene uitgaven-13-176-166-166-166-166
0.80.5Begrotingstechnische correctie-82193-1.268-1.353-1.753-1.976
0.80.7Externe subsidieverwerving212-156-208-208-208-208
0.80.8Stelposten gemeentefonds0-3.580-2.889-3.385-3.403-4.439
0.80.9Reclame593524528528528528
Totaal taakveld 710-3.195-4.003-4.583-5.001-6.261

Financiële toelichting

0.80.5 Begrotingstechnische correctie (- € 1.461.000)

Grote verschillen worden veroorzaakt door de efficiencytaakstelling van het stadhuis/stadskantoor, de nieuwe stelposten op basis van de Kaderbrief 2019-2022 en de stelpost grondexploitatie.

De efficiencytaakstelling van het stadhuis/stadskantoor loopt op van € 134.000 in 2018 tot structureel € 536.000 in 2019 (op basis van de Kadernota 2017-2020).

In de Kaderbrief 2019-2022 zijn de volgende nieuwe stelposten opgenomen met ingang van 2019:

* Binnenstad Kaderbrief 2019-2022 (19-NB-1)*- 250.000
* Duurzaamheid Kaderbrief 2019-2022 (19-NB-2)*- 200.000
* Ambtelijke organisatie: efficiency uitvoering taken (19-NB-5)* 200.000

De opgenomen stelpost grondexploitatie ad € 1,2 miljoen in 2019 is de tegenhanger van de ontwikkeling van de reserve grondexploitatie.

0.80.7 Externe subsidieverwerving (- 52.000):Verschuiving van de formatiebezuiniging (bezuinigingsvoorstel 2016-2019: 7.3.1. bestuursondersteuning) naar het juiste subtaakveld 0.10.8 regionale/internationale samenwerking.Stelposten gemeentefonds (€ 691.000):

Algemene stelposten gemeentefonds (- € 1.155.000)
Participatiewet 299.000
Verhoogde asielinstroom66.000
Armoedebestrijding onder kinderen- 453.000
Armoedebestrijding onder ouderen 22.000
BTW compensatiefonds 864.000
Looncompensatie (3% structureel m.i.v. 2019)-1.544.000
BTW verhoging van 6 naar 9%- 70.000
Afvlakking accressen- 330.000
Overige kleine verschillen- 9.000
Totaal:-1.155.000

Op basis van de diverse gemeentefondscirculaires zijn de bovenstaande stelposten ingesteld en eventueel gewijzigd.

Stelposten gemeentefonds: Wmo en Jeugd (€ 1.846.000):
Stelpost Wmo 2018 Huishoudelijke Ondersteuning 154.000
Stelpost Wmo 2018 Begeleiding 295.000
Stelpost Jeugd(zorg) 2018 647.000
Verwachte rijksbijdrage 2019 Jeugd 375.000
Verwachte rijksbijdrage 2019 Wmo 375.000
Totaal:1.846.000

De stelposten 2018 voor de Wmo en Jeugd zijn geraamd op basis van de meicirculaire 2018 (zie bijlage 3 van de Kaderbrief 2019-2022 met zaaknummer 2247489). Daarnaast zijn de (lasten)budgetten voor de Wmo en Jeugd voor de prijsontwikkeling 2019 geïndexeerd, maar derijksbijdragen hiervoor ontvangen we pas bij de meicirculaire 2019 van het gemeentefonds. Vandaar dat er op de stelposten ook verwachte rijksbijdragen voor 2019 zijn geraamd.

Taakveld 0.9 VennootschapsbelastingSaldo (bedragen x 1.000 )
Sub Omschrijving subtaakveld Rekening2017 Begroting2018 Begroting2019 Begroting2020 Begroting2021 Begroting2022
0.90.1Vennootschapsbelasting000000
Totaal taakveld 000000

0.90.1 Vennootschapsbelasting

Bij het opstellen van de begroting 2019 is geen rekening gehouden met een te betalen bedrag aan vennootschapsbelasting (VpB). Wij hebben over 2016-2017 het standpunt ingenomen dat we voor 2016-2017 niet VPB plichtig zijn en dit standpunt met de Belastingdienst gecommuniceerd. De gemeente Hengelo zal wel geheel ofwel gedeeltelijk vennootschapsbelastingplichtig zijn indien de Belastingdienst afwijkt van dit standpunt. Wij zullen de raad hierover informeren, zodra hierover meer bekend is.

Taakveld 0.10 Mutaties reservesSaldo (bedragen x 1.000 )
Sub Omschrijving subtaakveld Rekening2017 Begroting 2018 Begroting2019 Begroting2020 Begroting2021 Begroting2022
9.80.2Mutaties reserves programma 211-45-45-45-45-45
9.80.4Mutaties reserves programma 4246911725914907691
9.80.5Mutaties reserves programma 5-1400000
9.80.7Mutaties reserves programma 7-2.415-226-679-67900
9.80.8Mutaties reserves programma 82755500000
9.80.9Mutaties reserves programma 95.4351.9982.799-233-3.165-4.402
Totaal taakveld 3.5393.1892.799-43-2.303-3.755

Financiële toelichting

9.80.4 Mutaties reserves programma 4 (- € 187.000)

Reserve onderwijshuisvesting (- € 187.000)

In 2019 zijn de lasten die gedekt worden uit de onderwijshuisvestingsreserve € 606.000 hoger dan in 2018. Dit komt voornamelijk door de komst van de nieuwe VO school en de ruimtebehoefte van de OSG. Voor de resterende stijgingen wordt verwezen naar programma 4. In 2019 wordt er €793.000 meer gedoteerd aan de onderwijshuisvestingsreserve, waardoor er per saldo minder uit de reserve wordt gehaald dan in 2018.

9.80.7 Mutaties reserves programma 7 (- € 453.000)

Reserve bodemsanering (- € 453.000)

In 2018 zijn er vanuit de reserve bodemsanering bijdragen geleverd aan een drietal projecten om de bodem te saneren. Het gaat hierbij om de projecten Kuipersdijk (€ 150.000), Hart van Zuid/ Esrein (€ 200.000) en ’t Rot (€ 103.000).

9.80.8 Mutaties reserves programma 8 (- € 550.000)

Vereveningsreserve binnenstad (- € 200.000)

In 2018 wordt een bedrag van € 200.000 onttrokken uit de reserve voor de extra afschrijving voor de kiosk Enschedesestraat (in verband met sloop).Reserve Ruimtelijke kwaliteit Binnenstad (- € 350.000)In 2018 vinden er twee onttrekkingen plaats uit deze bestemmingsreserve. Voor de herinrichting van de Enschedesestraat wordt € 250.000 bijgedragen uit deze reserve en voor het herstel van de Telgenflat € 100.000. 9.80.9 Mutatie reserves programma 9 (€ 800.000)

Algemene reserve (- € 650.000)

Mutaties in de algemene reserve:
Hogere storting in algemene reserve (Kadernota 2018-2021)- 1.000.000
Oorspronkelijk verschil in jaarschijf 2019-2018 (Beleidsbegroting 2018)- 25.000
Rentetoevoeging (van 2,25% in 2018 naar 2% in 2019 over € 5 miljoen) 13.000
Storting i.v.m. Industrieplein81.000
Storting i.v.m. stelpost Integraal Actieplan Binnenstad- 417.000
Budgetoverheveling 2017 (begrotingswijziging 2018)- 754.000
Minder onttrekking t.b.v. sociaal domein (Kadernota 2018-2021)- 1.885.000
Onttrekking Kaderbrief 2019-2022 3.337.000
Totaal- 650.000

Bovenstaand overzicht laat zien dat de afgelopen jaren diverse mutaties zijn geweest die de algemene reserve raken, zoals de extra middelen ten behoeve van de binnenstad en Industrieplein. Om de begroting sluitend te presenteren worden er onttrekkingen gedaan, onder meer voor het sociaal domein. Daarnaast is er sprake van een budgetoverheveling van 2017 naar 2018, die via de algemene reserve loopt.

Reserve Grondexploitatie Algemeen (- € 220.000)

Deze dotaties in de reserve grondexploitaties nemen toe in 2019 ten opzichte van 2018 met

€ 220.000, dit leidt tot een voordeel van de reserve grondexploitatie voor hetzelfde bedrag.

De oorzaken zijn:

Hogere rentecompensatie-220.000
Verkoop perceel grond in 201860.000
Nakomende kosten reeds afgesloten projecten143.000
Onttrekking voor evenementenplein in 2018-250.000
Onttrekking actieplan binnenstad in 2018-1.175.000
Overheveling naar voorziening GREX1.219.000
Dotatie exploitatieovereenkomst Deldenerstraat in 20183.000
Totaal-220.000

Reserve grondexploitatie onderdeel Erfpachtgronden (- € 423.000)In 2018 was begroot dat een deel van de winst van de erfpachten naar de algemene dienst zou gaan. In 2019 is als dotatie het volledige resultaat erfpacht geraamd. Dit leidt tot een nadeel. Daarnaast vindt er in 2018 een onttrekking plaats voor de afwaardering perceel grond van de kiosk i.v.m. sloop. (€ 51.000). Reserve dekking kapitaallasten (€ 2.626.000)In 2018 zijn er meerdere toevoegingen gedaan aan deze reserve voor onder meer de investeringen in Veldwijk Noord, Enschedesestraat/Lange Wemen en het evenementenplein. Dit betreft allen investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut waarbij al eerder gelden waren gereserveerd. Omdat door de vernieuwde BBV-regels er nu niet ineens afgeschreven mag worden, worden deze gereserveerde bedragen gestort in deze reserve van waaruit de jaarlijkse onttrekkingen worden gedaan. Het meerjarig saldo bestaat uit de onttrekkingen voor de kapitaallasten voor de betreffende projecten en de dotaties voor een gedeelte van de rentecomponent waarvoor nog geen gelden gereserveerd waren.

Reserve egalisatie accommodaties ( - € 420.000)

Voor de renovatie van de panden aan de Koekoekweg 18 en Deldenerstraat 25 is in 2018 € 420.000 uit de reserve onttrokken. Hier staat een voordeel tegenover op het subtaakveld 8.20.7 Vastgoed.

Reserve vastgoedbedrijf (€ 72.000)

Voor energie labels is in 2018 € 55.000 aan de reserve onttrokken. In 2019 worden de geraamde advieskosten vastgoed € 40.000 en de taakstelling vastgoed € 87.000 aan de reserve vastgoed onttrokken. Hier staat een nadeel tegenover op het subtaakveld 8.20.7 Vastgoed.

Reserve decentralisatie-uitkeringen(- € 58.000)

In 2018 heeft er een onttrekking plaats gevonden uit de reserve decentralisatie-uitkeringen voor de verhoogde asielinstroom.

Reserve organisatieontwikkeling (-127.000)Het nadeel is als gevolg van o.a. de lagere onttrekking voor het generatiepact en organisatieontwikkeling.